Bij het kopen, huren, verkopen, verhuren en gebruiken van een nieuwe of bestaande woning kunt u te maken krijgen met een groot aantal keurmerken en keuringen. Deze beschrijven een bepaalde kwaliteit van de woning of van een dienstverlening rondom het wonen. Deze informatie kan van nut zijn bij het kopen, huren enz. van een woning of als u gebruik wilt maken van bepaalde diensten op het vlak van wonen.

Maar wat willen die keurmerken ons eigenlijk vertellen? Welke waarde kan je hechten aan het oordeel van zulke keurmerken of keuringen ? Hoe veelomvattend en betrouwbaar zijn ze? Geven ze bepaalde garanties en is er een klachten- en geschillenregeling? Dit dossier geeft op hoofdlijnen een actueel overzicht van woonkeurmerken en -keuringen en wat ze te bieden hebben voor de consumenten.

1. Wat is een woonkeurmerk?
Een woonkeurmerk staat - als een soort merkteken - voor een bepaalde kwaliteit. Dit kan de kwaliteit van een woning zijn of van onderdelen daarvan. Het kan ook gaan over de kwaliteit van diensten, zoals hypotheekbemiddeling, of van een specifieke keuring van een woning. Aanbieders willen met een keurmerk het vertrouwen van de consument in hun product of dienst vergroten. Een keurmerk is gebaseerd op vastgestelde kwaliteitscriteria. De organisaties die het keurmerk mogen voeren moeten zich houden aan de regels voor het halen van die kwaliteit.

2. Zijn er verschillen in woonkeurmerken?
Woonkeurmerken kunnen bedoeld zijn voor verschillende producten of diensten. Ook kan de ene keurmerkhouder de kwaliteitslat hoger leggen dan de andere. Het is belangrijk om te letten op de betrouwbaarheid en onafhankelijkheid van een keurmerk. Die kan groter zijn op het moment dat onafhankelijke, niet belanghebbende partijen invloed uitoefenen op de opzet en uitvoering van zo'n keurmerk. Dit betekent echter niet dat keurmerken zonder de tussenkomst van onafhankelijke organisaties per definitie minder betrouwbaar zijn.

3. Wat is een woon- of woningkeuring?
Bij een woon- of woningkeuring wordt als het ware ergens een meetlat langs gelegd. De uitkomst van zo'n 'meting' is in principe een beschrijving zonder er een waarde of oordeel aan te verbinden, zoals bij een keurmerk wel gebeurt. De aanvrager van de keuring trekt zelf zijn conclusies. Brancheorganisaties van makelaars of consumentenorganisaties zoals de Vereniging Eigen Huis ontwikkelen bijvoorbeeld woonkeuringen. Denk bijvoorbeeld aan een opleveringskeuring van een nieuwe woning of een aan- of verkoopkeuring van een bestaande woning.
Een keuring verloopt in beginsel volgens een standaardprocedure. Zo'n keuring kan een eigen keurmerk gaan voeren als deze wordt uitgevoerd door een onafhankelijke bouwkundige, bouwkundig (advies)bureau, architectenbureau of aannemersbedrijf dat werkt volgens die standaardprocedure. Dit is bijvoorbeeld het geval met de Algemene Woning Keuring. Zo'n keurmerk op een woonkeuring kan gecertificeerd worden volgens de eisen van de Raad voor Accreditatie, en dat geeft een extra stukje zekerheid over het keurmerk.

4. Waar moet ik bij een keurmerk of keuring op letten?
Bij het op waarde schatten van een keurmerk (of keuring) zijn vooral de volgende zaken van belang:

- Initiatief en aangesloten organisaties: Als de initiatiefnemer van een keurmerk of keuring een onafhankelijke partij inschakelt bij de opzet ervan, dan is er ten minste enige mate van onafhankelijkheid.
- Invloed van belanghebbenden: Als belanghebbenden invloed hebben kunnen uitoefenen op de opzet en uitvoering dan is er ten minste enige mate van inspraak door of namens degenen die het product of de dienst met keurmerk of de keuring afnemen.
LET OP: de keurmerk-aanbieders geven zelf aan wie zij als "belanghebbenden" beschouwen. Dit kunnen dus de consumenten zijn, maar ook de bij het keurmerk aangesloten partijen.
- Kwaliteitsbewaking: Je krijgt de zekerheid van onpartijdige controle van de beloofde kwaliteit als een onafhankelijke organisatie toezicht houdt op de uitvoering ervan.
- Garanties: Keurmerken verschillen in de garantie die ze bieden.
- Klachten en geschillen: Een aantal keurmerken en keuringen biedt de consument de mogelijkheid om klachten in te dienen en eventuele geschillen te laten oplossen. Daarvoor kan de klant terecht bij de eigenaar van het keurmerk of de keuring of bij een onafhankelijke organisatie.
- Kosten: Er kunnen kosten verbonden zijn aan producten of diensten met een keurmerk of aan een keuring, of aan het voeren van een keurmerk.

5. Wat betekent het certificeren van een keurmerk of keuring?
We noemen een keurmerk of keuring gecertificeerd als een onafhankelijke organisatie betrokken is bij de kwaliteit en uitvoering van het keurmerk. De aanbieder van zo'n keurmerk kan dit in zo'n geval laten erkennen door de Raad voor Accreditatie (RvA; zie http://www.rva.nl).
Een bedrijf dat een gecertificeerd keurmerk wil voeren stemt de kwaliteitscriteria af met externe deskundigen en maatschappelijke organisaties. Vervolgens wordt die kwaliteit vastgelegd in een zogenaamde 'beoordelingsrichtlijn' (BRL). Zo'n bedrijf moet bijvoorbeeld deskundig personeel in dienst hebben en onpartijdig opereren. Erkende, onafhankelijke certificatie-instellingen (erkend door de Raad voor Accreditatie) voeren regelmatig controles uit. Een gecertificeerd keurmerk mag het logo van de Raad van Accreditatie toevoegen aan zijn beeldmerk.
Kleinere bedrijven en organisaties kiezen liever voor bijvoorbeeld een eigen erkenningsregeling met een daaraan gekoppeld 'label'. Dit komt omdat het ontwikkelen en beheren van een gecertificeerd keurmerk of keuring vrij veel geld en tijd kosten.

6. Welke rol speelt de overheid bij woonkeurmerken en -keuringen?
De overheid regelt via de Woningwet en het Bouwbesluit alleen de wettelijk verplichte minimum kwaliteit van woningen (en andere bouwwerken). Uitgangspunt is dat 'de markt' - het spel van vraag en aanbod - zorgt voor extra kwaliteit. Woonkeurmerken en -keuringen richten zich juist op die extra kwaliteit, dus op dat wat meer dan wettelijk verplicht is. Woonkeurmerken maken duidelijk om welke extra kwaliteit het gaat. Woonkeuringen 'meten' de hoogte van die kwaliteit.
In twee gevallen is de overheid betrokken bij het ontwikkelen en beheren van keurmerken, namelijk bij het Politiekeurmerk Veilig Wonen (zowel voor nieuwbouw als bestaande bouw) en bij het Energieprestatieadvies.

7. Wat verstaan we onder een erkenningsregeling?
Veel brancheverenigingen hebben een zogenoemde erkenningsregeling voor bijvoorbeeld hun bouw- of onderhoudsbedrijven. De erkenningsregeling richt zich op kwaliteitsverbetering en is bedoeld voor de aangesloten leden. Dit zijn vaak bedrijven en soms personen. De brancheorganisaties kunnen de eisen voor de erkenning zelf formuleren. Dan zijn consumentenorganisaties daarin geen partij. Maar ook een erkenningsregeling kan worden gecertificeerd op basis van een 'beoordelingsrichtlijn' (BRL). Onafhankelijke certificatie-instellingen kunnen de regeling uitvoeren (dit traject loopt via de Raad voor Accreditatie). Op deze site blijven erkenningsregelingen buiten beschouwing. Zie daarvoor http://www.consumentenbond.nl

8. Wat betekent ISO-gecertificeerd?
De term ISO 9000 (ISO = International Standards Organization) is een aanduiding voor de kwaliteitszorg binnen organisaties. Er zijn varianten als ISO 9001, 9002, 9003. Het gaat om een verwijzing naar de internationale norm voor het beoordelen van de kwaliteitszorg in organisaties. Als een bedrijf beschikt over een ISO 9000-certificaat betekent dit, dat men werkt of produceert volgens bepaalde normen. Het ISO-certificaat zegt iets over de kwaliteit van de wijze van werken of produceren en dus alleen indirect iets over de kwaliteit van de geleverde producten of diensten zelf.

9. Wat is een procescertificaat?
Een procescertificaat is gebaseerd op afspraken over de manier waarop wordt gewerkt (het proces). Een onafhankelijke organisatie controleert de gemaakte afspraken regelmatig, zoals bij het procescertificaat 'Verhuren van onzelfstandige woonruimte'. Deze 'woondienst met procescertificaat' geeft de consument inzicht in de kwaliteit van werken; het is tegelijkertijd een instrument dat een goede kwaliteit van werken stimuleert. Andere voorbeelden van procescertificatie in dit dossier zijn: Algemene Woning Keuring en Procescertificaat Vereniging van Eigenaren.

Nieuwe woningen - bouw en oplevering
De verkoper - aannemer, projectontwikkelaar - kan met een woonkeurmerk tonen dat hij de koper iets extra's biedt, bovenop de wettelijk verplichte kwaliteit. Wat die extra's zijn verschilt per woonkeurmerk.
Keuringen voor nieuwbouw woningen meten de technische kwaliteit volgens een standaard keuringsmethodiek. Per woonkeuring verschilt de werkwijze en de eventuele controle.

- GIW-Waarborgcertificaat
geeft de koper van een nieuwe woning garantie op de verschillende bouwdelen van de woning, op het afbouwen van de woning en garandeert dat (verborgen) gebreken worden verholpen.
- Politiekeurmerk Veilig Wonen Nieuwbouw
staat voor een inbraakveilige woning en een sociaal veilige directe woonomgeving.
- Sanitair Goldlabel
De sanitairbranche biedt de koper via het Sanitair Goldlabel diverse inrichtingsvarianten aan en garandeert dat bij oplevering van de woning de sanitaire ruimten zijn ingericht.
- WoonKeur
Nieuwe woningen met dit woonkeurmerk zijn extra toegankelijk, gebruiksvriendelijk, (inbraak)veilig en makkelijk aanpasbaar.
- Opleveringskeuring van de Vereniging Eigen Huis
Deze gestandaardiseerde woonkeuring stelt vast of er (kleine) gebreken zijn bij oplevering van de nieuwe woning.
- SSW Bouwadvies B.V. "Woningkeur"
Deze woonkeuring gaat na of een nieuwe of bestaande woning aan de bouwtechnische regelgeving voldoet.
- Keurmerk Klantgericht Bouwen
Dit keurmerk voor bouwbedrijven staat voor het minimalisering van gebreken aan nieuwbouwwoningen bij oplevering en verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening.
- Inspectiecertificaat Zonnewoning
Dit certificaat staat voor aandacht voor minder energiegebruik, meer comfort en duurzaam materiaalgebruik van de woning.

Bestaande woningen - koop en verkoop
Verschillende garantieverzekeringen verzekeren kopers van een bestaande woning tegen verborgen gebreken die er op het moment van koop nog niet waren.

- Garantie-verzekering
- Koper Garantie Plan
- NVM Huisgarantie
- GarantieregelingStichting Zeker Wonen
- KWH-Kooplabel
Het KWH-kooplabel is een keurmerk van woningcorporaties voor de verkoop en het beheer van koopwoningen.

Sommige woonkeuringen kunnen zowel op het moment van aan- en verkoop als op andere tijdstippen worden uitgevoerd. Drie keuringen gaan over bouwkundige gebreken en achterstallig en regulier onderhoud. De vierde keuring - SSW Bouwadvies Woningkeur - stelt vast of een bestaande woning ten minste aan de wettelijk voorgeschreven (minimum)eisen voldoet.

- Aankoopkeuring Vereniging Eigen Huis
- Algemene Woning Keuring (AWK)
- APK voor Vastgoed Meer lezen.
- SSW Bouwadvies B.V. "Woningkeur"

Hypotheekbemiddelaars en makelaars kunnen zich met twee keurmerken onderscheiden als vakbekwaam.waarbij zij het belang van de consument centraal stellen.

- Keurmerk Hypotheek Bemiddeling
- Gecertificeerd makelaar en taxateur Stichting VastgoedCert
- Gecertificeerd makelaar / taxateur Stichting Certificering VBO-makelaars
- Keurmerk Wonen

Huur en verhuur
Twee keurmerken gaan specifiek in op de kwaliteit van de verhuur van woningen respectievelijk kamers:

- KWH-Huurlabel
Huurwoningen met dit label duiden op een klantvriendelijke, goed opererende woningcorporatie.
- Procescertificaat Verhuren van onzelfstandige woonruimte
Dit certificaat van een kamerverhuurder garandeert dat deze aan diverse kwaliteitseisen voldoet.

Woninggebruik
Een aantal keurmerken is gericht op het woninggebruik.

- Energieprestatieadvies (EPA)
Dit is een advies van een gecertificeerde adviseur over energiebesparende maatregelen in een woning.
- GASKEUR
Het GASKEUR-label voor gastoestellen geeft aan dat c.v.-ketels, geisers, boilers en combiketels aan hoge kwaliteits-, duurzaamheids- en prestatie-eisen voldoen.
- ZONNEKEUR
Het ZONNEKEUR-label is een keurmerk voor thermische zonneboilersystemen, gekoppeld aan het GASKEUR-label.
- Oppluslabel
Dit label op bestaande huur- en koopwoningen geeft aan dat deze zijn aangepast aan ouderen en mensen met functiestoornissen.
- Politiekeurmerk Veilig Wonen Bestaande Bouw
Dit keurmerk staat voor een inbraakveilige woning en een sociaal veilige directe woonomgeving.
- BouwGarant-aannemer en de VerBOUWgarantie
Een BouwGarant-aannemer beschikt over de juiste diploma's en aantoonbare ervaring. De VerBOUWgarantie biedt garantie tegen gebreken en faillisement van de aannemer.
- Procescertificaat Vereniging van Eigenaren
Dit VvE-certificaat beoogt kopers van een appartement zekerheid te bieden dat het appartementencomplex goed wordt beheerd en onderhouden.
- ZorgMerk
Dit keurmerk geeft zekerheid over betrouwbare en volgens afspraak uitgevoerde woonzorg- en welzijnsdiensten van non-profit organisaties.

Meer informatie

Aankoopkeuring Vereniging Eigen Huis
http/:/www.veh.nl

Algemene Woningkeuring
http://www.awk.nl

APK voor Vastgoed
http://www.apkvastgoed.nl

Consumentenbond
http://www.consumentenbond.nl

Energieprestatieadvies
http://www.vrom.nl/epa

Garantieverzekering
http://www.garantiemakelaar.nl

GASKEUR
http://www.epk.nl en www.gasteccertification.com

GIW-Waarborgcertificaat
http://www.giw.nl

Keurmerk Hypotheek Bemiddeling
http://www.hypotheekkeurmerk.nl

Koper Garantie Plan
http://www.era.nl

KWH-Huurlabel
http://www.kwh.nl

NVM-Huisgarantie
Tel. 030 630 32 42, Bel Ocean Advies B.V. in Houten.

Opleveringskeuring Vereniging Eigen Huis
http://www.veh.nl

Oppluslabel
http://www.opplussen.nl en www.sev.nl

Politiekeurmerk Veilig Wonen®
http://www.politiekeurmerk.nl

Procescertificaat Vereniging van Eigenaren
http://www.vveplaza.nl

Procescertificaat Verhuren van onzelfstandige woonruimten
http://www.skw-certificatie.nl

Raad voor Accreditatie
http://www.rva.nl.

Register Makelaar-Taxateur
http://www.lmv.nl; http://www.nvm.nl; http://www.svmnivo.nl en http://www.kemaquality.nl

Register Vastgoed Taxateur
http://www.nrvt.nl en http://www.rvt.nl

Sanitair Goldlabel
http://www.sanitairgoldlabel.nl

SSW Bouwadvies B.V. "Woningkeur"
www.sswnl.nl

Woonkeur
http://www.woonkeur.nl

ZorgMerk
http://www.keurmerk.nl met gastpagina van de Stichting ZorgMerk.