Serres
Door het plaatsen van een serre maakt u een ruimte aan uw woning als verlengstuk van uw tuin. Een serre is een doorgaans onverwarmde extra ruimte aan huis, voornamelijk bestaand uit glas. Door plaatsing aan de zonzijde is het in een serre aangenaam vertoeven in het voor- en najaarszonnetje. Maar een verkeerd uitgevoerde serre kan leiden tot minder wooncomfort en hogere energiekosten. Met een deskundige aanpak voorkomt u problemen.
Serre of aanbouw?
Een serre is doorgaans een onverwarmde extra ruimte aan de woning, voornamelijk bestaand uit glas. Wanneer u de gevel naar de woning laat doorbreken of verwarming in de ruimte aanbrengt, spreken we van een aanbouw.Afhankelijk van de afmetingen en de plaats waar de serre komt te staan, kan een bouwvergunning nodig zijn.De serre moet altijd aan de wettelijke eisen van het Bouwbesluit voldoen.
Oriëntatie op de zon
De beste plaats voor een serre is de zuid-, zuidwestenzuidoostzijde van het huis. Alleen dan kan passievezonne-energie voldoende worden benut. De serre iseen warme schil om de woning, en zorgt zo voorminder warmteverlies uit de woning. Bovendien gaatmet het ventileren van de woning minder energieverloren, omdat via de serre gratis opgewarmde verselucht wordt binnengelaten.
Constructie
Afhankelijk van de ondergrond zijn er verschillendefunderingen mogelijk. De constructie van een serre steltspecifieke eisen aan de waterdichtheid van de ramenen profielen.
Ramen
Wanneer u vooral in voor- en najaar in de serre van dezon wilt genieten voldoet enkel glas, dat meer warmtedoorlaat dan dubbel glas. Wel is het mogelijk dat openkel glas vocht condenseert. Bij een glazen dak is de
kans op condensatie nog groter. Goede ventilatiemogelijkhedenzijn daarom belangrijk. Bent u van plan om het hele jaar door gebruik te
maken van de serre, dan kunt u in de ramen en deuren HR++glas nemen. Houdt er wel rekening mee dat ditduurder is dan enkel glas, en dat er kans op oververhittingbestaat in de zomer. In het dak kunt u een vorm
van zon- en warmte-isolerend materiaal laten plaatsen.De laagstaande winterzon haalt u comfortabel naarbinnen; dat scheelt in de stookkosten. De hoogstaandezon in de zomer laat u deels buiten.
Zonwering
Op zonnige zomerdagen kan de temperatuur in eenserre behoorlijk oplopen. Om oververhitting te voorkomenmoet de serre goed geventileerd worden en iszonwering onmisbaar. Het meest doeltreffend is zonwering
aan de buitenzijde van de serre. Deze voorkomtdat de warmte de serre binnenkomt. Meest efficiënt isde buitenzonwering op geleiderails die de vorm vande serre volgt.
In het kort
Een serre is een onverwarmde, goed geventileerde buitenruimte die grotendeels uit enkel glas is opgetrokken. De serre heeft geen open verbinding met het achterliggende woonhuis. Met de serre kunt u zonnewarmte benutten zodat u ook op minder warme of regenachtige dagen "buiten" kunt zitten.'s Winters kunt u de serre gebruiken om planten te laten overwinteren.Daarnaast kunt u met een serre energie besparen. De lucht die in de serre wordt opgewarmd fungeert als een extra isolatielaag voor de woning.
Een serre is niet bedoeld als permanente extra woonruimte. Hiervoor kunt u beter een goed geïsoleerde aanbouw plaatsen.
Een verkeerd ontworpen serre kan leiden tot oververhitting of condensproblemen. Bij een verkeerd gebruik van de serre, bijvoorbeeld als er een open verbinding met de verwarmde woning wordt gemaakt, zal de serre extra energie kosten.
Tip
- De meeste energiewinst behaalt u met een serre aan de zuidkant. Ook op de zuid-west kant of de zuid-oost kant van het huis levert een serre energiebesparing op. Is dit niet mogelijk en wilt u extra ruimte op het westen, oosten of het noorden, dan kunt u beter kiezen voor een goed geïsoleerde aanbouw.
De serre en het milieu
Het belangrijkste milieuaspect van een serre is de energiebesparing die de serre bij een goed gebruik kan opleveren. Daarnaast kunt u bij de bouw rekening houden met materiaalgebruik en constructie.Energiebesparing
De serre vormt een isolatielaag voor de woning en beperkt zo het warmteverlies vanuit de woning. In de winter kan de temperatuur in de serre tot onder het vriespunt dalen. Maar ook dan levert de serre een bijdrage aan de energiebesparing. In het stookseizoen is de temperatuur in de onverwarmde serre op bewolkte dagen ongeveer 4º tot 6º C hoger dan de buitentemperatuur.Daarnaast gaat bij het ventileren van de woning minder energie verloren, omdat via de serre gratis opgewarmde, verse lucht wordt binnengelaten. Voor voldoende schone lucht moet de serre zelf ook goed worden geventileerd.Gemiddeld bespaart een onverwarmde serre over de volle breedte van de benedenverdieping van een eengezinswoning maximaal 90 m3 gas per jaar. Een onverwarmde serre die reikt tot en met de tweede verdieping bespaart maximaal 180 m3 gas per jaar.
Een serre op het zuiden met een afwijking van 20 º naar oost of west levert de grootste energiewinst op. Bij een grotere afwijking neemt de energiebesparing snel af.
Andere voordelen
Naast energiebesparing biedt een serre ook andere voordelen. De serre biedt extra bescherming aan de gevel en dan met name aan onderhoudsgevoelige houten kozijnen en ander schilderwerk. Houten kozijnen hoeft u niet te schilderen omdat zij niet langer bloot staan aan weer en wind. Een serre kan het vervangen van oude kozijnen of het plaatsen van isolerend glas overbodig maken. Condensproblemen met enkelglas ramen in de gevel worden minder, omdat de temperatuurverschillen binnen en buiten kleiner worden. Ook problemen met koudebruggen in de gevel kunnen door het plaatsen van een serre opgeheven worden.Uw mogelijkheden
Vanuit milieuoogpunt is er voor de serre geen materiaalvoorkeur voor kunststof, aluminium of hout te geven. Wel heeft u de volgende mogelijkheden om bij de bouw van een serre rekening te houden met het milieu.- Plaats waar mogelijk een prefab serre
- Situeer de serre aan de zonkant van het huis
- Kies bij gebruik van hout, voor duurzaam geproduceerd hout
- Gebruik enkel glas
- Zorg dat er geen open verbinding komt tussen de serre en het woonhuis
Prefab of ter plekke bouwen
Een serre kunt u als een soort bouwpakket (prefab in onderdelen) kopen of ter plekke op maat laten maken uit losse materialen. Vanuit milieuoogpunt hebben prefab producten de voorkeur. In de fabriek of de werkplaats werkt men efficiënter met materialen vanwege de seriematige productie. Levensduurgaranties en mogelijkheden voor producthergebruik zijn meestal ook beter. Als het huis gesloopt wordt kan een prefab serre in goede conditie in zijn geheel nog elders gebruikt worden.Situering
De meeste energiewinst behaalt u met een serre aan de zuidkant. Ook op de zuid-west kant of de zuid-oost kant van het huis levert een serre energiebesparing op. Is dit niet mogelijk en wilt u extra ruimte op het westen, oosten of het noorden, dan kunt u beter kiezen voor een goed geïsoleerde aanbouw.Hout
Wilt u voor de bouw van de serre hout gebruikt, kies dan voor duurzaam geproduceerd hout. U herkent dat aan het FSC-keurmerk of het Keurhoutlogo. Als de profielen waar het glas inkomt in hout worden uitgevoerd, kan er het beste worden gekozen voor hout met een hoge duurzaamheidklasse, zoals Europees (robinia, kastanje, eiken) of tropisch hardhout.Tip:
- Bij een constructie met houten profielen is de kans op lekkage groter dan bij het gebruik van aluminium profielen.
Enkelglas
U kunt een onverwarmde serre het best bouwen met enkelglas. Een uitvoering in dubbelglas kost twee maal zoveel materiaal en energie, terwijl het weinig extra energie oplevert. Daarbij wordt de kans op oververhitting met dubbel glas wel veel groter.Geen open verbinding
Als u een open verbinding tussen de serre en het woonhuis maakt, zal veel warmte vanuit het huis de niet geïsoleerde serre ingaan. Wilt u de serre gebruiken als extra woonruimte, bijvoorbeeld als keuken of werkkamer, plaats dan een goed geïsoleerde aanbouw in plaats van een glazen serre.De uitvoering
Afmetingen
De afmetingen van de serre zijn uiteraard sterk afhankelijk van de achterliggende woning. De richtlijn is dat de inwendige maat van de serre minimaal 3,0 x 2,4 meter moet bedragen. Deze maat levert een bruikbare serre op waar u kunt zitten en planten neer kunt zetten.Fundering
De fundering voor een serre kan lichter worden uitgevoerd dan die voor een stenen aanbouw aan het huis. Een serre kan ook hangend worden uitgevoerd. Langs de voet van de serre aan de buitenzijde kunnen het beste roosters of een grindbank worden gemaakt. Afdruipend regenwater wordt daarin opgevangen en versneld afgevoerd naar de bodem. Zo wordt voorkomen dat de voet van de constructie nat wordt en te lang vochtig blijft.Het dak
Het dak van de serre zal gemakkelijk vies worden. Dit voorkomt u door het dak onder een helling van tenminste 15 graden te plaatsen. Zo zal de regen het dak schoonspoelen. Maak het dak liever niet van glas om warmteverliezen in de winter, condensvorming en de kans op oververhitting in de zomer te beperken. Wilt u toch een glazen dak vanwege de lichtinval, gebruik dan vanwege de veiligheid gelaagd glas.De vloer
Hoe meer massa in de serre (stenen vloer, steenachtige fundering) hoe meer zonnewarmte kortstondig kan worden opgeslagen. Deze warmte komt vrij op het moment dat de zoninstraling is verdwenen en de luchttemperatuur in de serre begint te dalen. U houdt de warmte optimaal vast met bijvoorbeeld een stenen tegelvloer gelegd op zand (niet op klei- of veenbodem) met een isolatielaag van perlietkorrels of geëxpandeerde kleikorrels ertussen.Let op:De ventilatie van de kruipruimte onder het huis mag niet dicht worden gemaakt als er een serre tegen het huis wordt aangebouw.
Gevelaansluiting
Een onverwarmde serre hoeft niet luchtdicht te zijn, voor de aanvoer van verse lucht moet de serre toch voortdurend worden geventileerd. Uiteraard moet de serre wel waterdicht zijn. Voor de aansluiting op de gevel kunt u beter geen zink of lood gebruiken. Deze materialen spoelen uit en metaaldeeltjes komen in de rioolwaterzuiveringsinstallatie of het oppervlaktewater terecht. In combinatie met aluminium veroorzaken ze corrosie van het aluminium. U kunt voor de aansluiting elastische kit gebruiken zoals siliconenkit of polysulfidekit. Hiermee kunt u ook de aansluiting met de vloer afdichten.EPDM- of EPT-rubberprofielen sluiten kieren bij ramen en deuren voldoende af en hebben een zeer lange levensduur.
PE-band is geschikt voor naaddichting, bijvoorbeeld bij glas in de profielen of de aansluiting van aluminium profielen op de gevel. PE-band is UV gevoelig en moet aan de buitenzijde met een latje worden afgedicht.
Inrichting
Omdat een onverwarmde serre eigenlijk een buitenruimte is, kunt u geen vochtgevoelige materialen zoals behang of parket gebruiken. Als er hout wordt gebruikt, schilder dat dan in lichte kleuren. Donker geschilderd hout zal extra opwarmen als de zon in de serre schijnt. Het hout gaat dan werken waardoor het kan scheuren en de verflaag minder lang meegaat.Ventilatie en zonwering
In de zomer kan de temperatuur in de serre oplopen tot wel 40º tot 50º C. Hierdoor wordt de achterliggende ruimte, meestal de woonkamer, teveel opgewarmd. Oververhitting kunt u voorkomen door voldoende ventilatiemogelijkheden en een goede zonwering. Zo kan het temperatuurverschil van de serre met buiten tot 2 tot 3º C beperkt blijven.Ventilatie
In de serre moeten regelbare ventilatievoorzieningen aanwezig zijn. Als ventilatielucht via de serre het huis binnenkomt, moeten de regelbare ventilatieopeningen in de serre altijd openstaan. 's Winters moet iedere dag een kwartier wordt gelucht. 's Zomers kunt u serreramen en deuren open zetten als het te warm wordt.Zonwering
Zonwering aan de buitenkant van de serre heeft het meeste effect. Met een dakoverstek, vaste luifel aan de gevel of een gesloten dak benut je wel de laagstaande winterzon terwijl de zomerzon wordt tegengehouden. Een ander optie is een begroeide pergola die boven de serre wordt aangebracht. Voordat de pergola is begroeid, kunt u de eerste jaren riet- of bamboematten op het serredak leggen. De pergola moet voldoende hoog boven de serre worden gemaakt, omdat de ventilatiemogelijkheden van de serre vrij moeten blijven. Nadeel van een serre met een gesloten dak als zonwering is dat de woonruimte erachter donkerder wordt.Een andere oplossing is een gewoon uitzetzonnescherm dat los boven het serredak wordt geplaatst.
Tips
- De goedkoopste zonweringen zijn witkalk of riet- of bamboematten op het serredak. Witkalk spoelt gedurende de zomer af en moet ieder voorjaar opnieuw worden aangebracht. Matten moeten vóór de winter van het dak worden gehaald. Rietmatten zijn na twee seizoenen verteerd, bamboematten gaan minstens vijf seizoenen mee.
- Als de pui achter de serre van voldoende beveiliging is voorzien, hoeft de serre niet noodzakelijkerwijs inbraakwerend te zijn.
- Planten in de serre moeten bestand zijn tegen temperaturen tussen 0º en 30º C. Dit zijn in het algemeen planten van subtropische origine. Haal ze bij extreme koude binnen. Tuinplanten die niet wintervast zijn, kunnen s' winters ook in de serre.
- Als u de was binnenshuis droogt, komt er veel vocht in huis. Serres zijn bij uitstek geschikt om de was te drogen. De serre is een goed alternatief voor de wasdroger.




