Legionella
Legionella is een bacterie die de veteranenziekte kan veroorzaken. De ziekteverschijnselen kunnen variëren van een fikse verkoudheid tot een flinke griep met longontsteking. Infectie vindt plaats door het inademen van de bacterie in zeer kleine druppeltjes water, verspreid in de lucht (aerosolen). De ziekte wordt niet van de ene mens op de andere overgebracht. Ook van het drinken van met legionella besmet water krijgt men geen veteranenziekte.
Begin juli zijn verscheidene mensen in Noord-Holland met legionella besmet. Eén van hen is overleden. Nederland werd in 1999 voor het eerst met de tragische gevolgen van een grootschalige legionellabesmetting geconforteerd. Toen brak na afloop van de Westfriese Flora in Bovenkarspel een legionella-epidemie uit. Sindsdien controleren toezichthoudende instanties zoals de VROM-Inspectie, de Arbeidsinspectie, de Voedsel en Waren Autoriteit (de vroegere Keuringsdienst van Waren), gemeenten en provincies extra veel en zijn maatregelen genomen om legionellabesmettingen beter te voorkomen.
1. Wat is de veteranenziekte?
De veteranenziekte wordt veroorzaakt door de legionellabacterie, die longontsteking tot gevolg kan hebben. Er bestaat ook een lichtere vorm van infectie: de legionellagriep. Naar schatting lopen jaarlijks honderden en mogelijk duizenden mensen een infectie op. De meeste mensen worden niet ziek na besmetting. Zware rokers, ouderen en mensen die geneesmiddelen gebruiken die hun afweer verstoren (bijvoorbeeld mensen die een transplantatie hebben ondergaan), lopen een groter risico. Slechts een klein aantal besmette mensen wordt ernstig ziek. De ziekte is niet nieuw. Zij werd in 1976 ontdekt, toen zich in Philadelphia (VS) een epidemie van longontsteking voordeed onder oudstrijders uit het Amerikaanse Legioen. In ongeveer de helft van de bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg gemelde gevallen is de infectie waarschijnlijk opgelopen in het buitenland.
2. Wanneer is er kans op besmetting?
Slechts onder bepaalde omstandigheden kunnen legionellabacteriën gevaar opleveren. De watertemperatuur moet tussen 25 en 50 graden Celsius zijn (vanaf 20 graden Celsius kan al langzame uitgroei plaatsvinden). Bovendien moeten de bacteriën ook nog eens de kans krijgen zich te vermeerderen in slijmlaagjes aan de binnenkant van leidingen of in het bezinksel op de bodem van leidingen en reservoirs. Dit is vooral in langdurig stilstaand water het geval. Besmetting is alleen mogelijk als het besmette water wordt verneveld en de hele kleine waterdruppeltjes worden ingeademd. Verneveling van water vindt plaats bij huishoudelijk gebruik van leidingwater (zoals douchen), maar ook in whirlpools, bij bepaalde bedrijfsmatige processen, bij sommige vormen van luchtbehandeling (airconditioning) en bij koeltorens.
3. Hoe raak ik geïnfecteerd?
Besmetting vindt plaats via de longen. Infectie vindt plaats door het inademen van de bacterie in zeer kleine druppeltjes water, verspreid in de lucht (aerosolen). De ziekte kan niet van de ene mens op de andere worden overgedragen en is niet besmettelijk. Het drinken van met legionella besmet water vormt geen risico.
4. Kan ik thuis met een gerust hart onder de douche?
Ja, dat kan, als de temperatuur van het douchewater in uw warmwatertoestel afgesteld is op minimaal 60 °C. Bij temperaturen boven de 60 °C wordt de bacterie gedood. Als u twijfelt aan het watersysteem, kunt u na enige weken afwezigheid na thuiskomst de douche doorspoelen met alleen heet water. Houd hierbij de douchekop bij de afvoerput. Uw waterleidingsysteem wordt dan gereinigd. De legionellabacterie kan zich vermenigvuldigen in een warmwatertoestel met een voorraad-vat, zoals elektrische boilers en bepaalde typen combiketels, waarin de temperatuur te laag is afgesteld. Een geiser heeft geen voorraadvat, zodat de bacterie geen kans krijgt zich te vermenigvuldigen.
5. Loop ik risico als ik mijn oude radiator leeg laat lopen om hem te kunnen vervangen?
Nee, dat risico is er niet want een radiator is luchtdicht afgesloten. De radiator is dus zuurstofvrij, waardoor de legionellabacterie niet kan groeien. Bij het leeg laten lopen van een radiator is er dus ook geen kans op besmetting.
6. Moet ik bij terugkeer van vakantie thuis de leidingen doorspoelen?
Dat is wel het beste, zeker als het warm weer geweest is. Het water heeft tijdens uw afwezigheid lange tijd stilgestaan. Bacteriën kunnen zich dan vermenigvuldigen en stoffen uit de leiding, zoals lood of koper, kunnen in het water zitten. Dit kan gevaarlijk zijn voor uw gezondheid. Als het warm weer is, loopt ook de temperatuur van het drinkwater op. Ook dit kan het oplossen van stoffen en de groei van bacteriën versterken. Laat het koude en warme water bij alle kranen gedurende een minuut stromen. Het beste kunt u de douchekop onderdompelen in een emmer met water (of het sproeistuk eraf draaien). Zo komen er minder kleine waterdruppeltjes vrij, waarin bijvoorbeeld legionellabacteriën kunnen zitten. Ventileer indien mogelijk of verlaat voor alle zekerheid de ruimte.
7. Wat zijn de verschijnselen bij een legionellagriep (de lichte vorm)?
Gedurende twee tot vijf dagen ondervindt men lichte griepachtige verschijnselen zoals: koorts, hoofdpijn, spierpijn en hoesten. De ziekte is in deze lichte vorm niet gevaarlijk, er doet zich geen longontsteking voor. De klachten kunnen zonder behandeling overgaan.
8. Wat zijn de verschijnselen van de veteranenziekte (de zware vorm)?
De tijd tussen de besmetting en het optreden van de eerste ziekteverschijnselen (de incubatietijd) varieert van twee tot tien dagen. De ziekte begint met een snel opkomende hoofdpijn, spierpijn en een ziek gevoel, gevolgd door longontsteking met koorts boven 39 °C. De patiënt hoest en is soms kortademig. Een aantal patiënten heeft last van braken en diarree. De ziekte kan zeer ernstige gevolgen hebben, maar is door directe toediening van de juiste antibiotica goed te behandelen. Wel kan het, na genezing van de longontsteking, nog lang duren voor de patiënt weer helemaal is opgeknapt.
9. Hoe is de behandeling van de veteranenziekte?
De aandoening is goed te behandelen. Directe toediening van de juiste antibiotica die elke huisarts kan voorschrijven, is noodzakelijk. Het duurt enige weken voordat men genezen is. Hoe eerder men met de behandeling begint, des te beter. Als een legionella-infectie niet goed of niet op tijd wordt behandeld, kunnen patiënten overlijden.
10. Wie zijn extra gevoelig voor de veteranenziekte?
Voor ouderen, zware rokers en mensen die geneesmiddelen gebruiken die hun afweer verminderen, kan de veteranenziekte zeer ernstige gevolgen hebben en zelfs tot de dood leiden.
11. Hoe is het risico op legionellabesmetting te beheersen?
De kans op legionellabesmetting wordt verkleind door mogelijke bronnen van besmetting (leidingwater, whirlpools, proceswater, luchtbehandeling en koeltorens) zo goed mogelijk te controleren en zo het risico te minimaliseren. Wat betreft het leidingwater, dat de waterleidingbedrijven in Nederland leveren, is die controle goed geregeld. Het leidingwater voldoet aan strenge kwaliteitseisen. De eventuele geringe hoeveelheden legionellabacteriën die het kan bevatten, zijn dan ook ongevaarlijk voor de volksgezondheid.
12. Wat doet VROM om legionella te voorkomen?
VROM wil het risico op besmetting via zogeheten collectieve leidingwaterinstallaties zo klein mogelijk maken. Volgens Hoofdstuk IIIC van het Waterleidingbesluit (de opvolger van de inmiddels beëindigde tijdelijke Regeling legionellapreventie) zijn bepaalde eigenaren verplicht een risicoanalyse te maken, eventueel een beheersplan op te stellen en de nodige maatregelen te treffen. Voor alle overige collectieve installaties geldt een algemene zorgplicht voor de deugdelijkheid van het beschikbaar gestelde leidingwater. De VROM-Inspectie is toezichthouder; in het verlengde van dit toezicht voeren waterleidingbedrijven controles uit bij aangesloten collectieve leidingwaterinstallaties. Daarnaast is VROM verantwoordelijk voor het Besluit hygiëne en veiligheid badinrichtingen en zwemgelegenheden dat regels stelt die legionellabesmetting in bijvoorbeeld zwembaden en sauna's moeten voorkomen.
13. Welke andere ministeries houden zich bezig met legionellabestrijding?
Het Waterleidingbesluit gaat alleen over leidingwaterinstallaties op het land en op mijnbouwinstallaties. Daarnaast zijn er nog andere bronnen van legionellabesmetting. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is verantwoordelijk voor het arbeidsomstandighedenbeleid, dat voor legionellapreventie zijn uitwerking heeft gekregen in Arbobeleidsregel 4.87 (Staatscourant 179, 2003). Deze Arbobeleidsregel heeft betrekking op de legionellarisico's van koeltorens, luchtbevochtigingsinstallaties en bedrijfsmatig gebruikt water (zoals spoelwater, koeling, autowasstraten, vernevelingsinstallaties in tuinbouw of plantenkassen, fonteinen en watervallen in gebouwen, brandblusvoorzieningen, oog- en nooddouches en hogedrukreinigers). Toezicht wordt in eerste instantie uitgeoefend door de Arbeidsinspectie en - waar vooral publiek wordt blootgesteld, zoals in tuincentra en winkels - door de Voedsel en Waren Autoriteit, die onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Veodselkwaliteit valt. De Arbobeleidsregel is ook van toepassing op schepen, waarbij het Ministerie van Verkeer en Waterstaat verantwoordelijk is voor het toezicht door de Inspectie Verkeer en Waterstaat, Divisie Scheepvaart. Het Ministerie van Economische Zaken is verantwoordelijk voor het toezicht op de Arbobeleidsregel en het Waterleidingbesluit op mijnbouwinstallaties door Staatstoezicht op de Mijnen. Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet collectieve preventie volksgezondheid. In het kader van deze wet kunnen gemeenten eisen stellen aan legionellapreventie bij evenementen, zoals de demonstratie van whirlpools tijdens beurzen. Voor meer info, zie de notitie Toezichtsstructuur legionellapreventie (onder Kamerstukken).
14. Welke regelgeving geldt op dit moment voor legionellapreventie in leidingwater?
Op 18 oktober 2004 is een wijziging van het Waterleidingbesluit gepubliceerd (Staatsblad 2004, nr 576), die op 28 december 2004 van kracht is geworden. Dit gewijzigde Waterleidingbesluit is de opvolger van de zogeheten Tijdelijke regeling. Door toevoeging van Hoofdstuk IIIC aan het Waterleidingbesluit is de Tijdelijke regeling omgezet in een algemene maatregel van bestuur.
De Tijdelijke regeling is begin 2002 op verzoek van de Tweede Kamer geëvalueerd. De resultaten van deze evaluatie en de ervaringen die sinds de inwerkingtreding van de tijdelijke regeling zijn opgedaan, hebben ertoe geleid dat de regels in het Waterleidingbesluit op een aantal punten afwijken van de tijdelijke regeling. Op grond van Hoofdstuk IIIC van het Waterleidingbesluit zijn eigenaren van bepaalde risicovolle collectieve leidingwaterinstallaties verplicht om een risicoanalyse uit te voeren, zonodig een beheersplan op te stellen, periodieke metingen op legionella uit te laten voeren en maatregelen te nemen om de gezondheidsrisico's van legionellabacteriën te voorkomen. Het gaat om ziekenhuizen, zorginstellingen, verblijfsaccomodaties, asielzoekerscentra, penitentiaire inrichtingen, zwem- en badinrichtingen, kampeerterreinen, en jachthavens. Voor alle eigenaren blijft wel de verplichting bestaan om te zorgen dat het ter beschikking gestelde water deugdelijk is en geen gevaar oplevert voor de gezondheid (de 'zorgplicht').
15. Wat is een collectieve leidingwaterinstallatie?
Een collectieve leidingwaterinstallatie is een installatie waarmee water aan derden beschikbaar wordt gesteld. Dat houdt grofweg in dat als water niet uitsluitend in huiselijke kring wordt gebruikt, er sprake is van een collectieve leidingwaterinstallatie. Dit geldt dus sowieso voor bedrijven. Bijvoorbeeld een slagerij waar personeel uit een kraantje water kan drinken en zijn handen kan wassen. Hetzelfde geldt voor een café, koekfabriek, assurantiekantoor, zwembad, supermarkt of paramedisch centrum waar werknemers en/of klanten een watertappunt (kraan, douchekop of bijvoorbeeld hogedrukspuit) kunnen gebruiken. Ook in een studentenhuis of een huurflat is sprake van een collectieve leidingwaterinstallatie. De eigenaar van het gebouw verhuurt de kamers of appartementen. Hij stelt het water daarmee beschikbaar aan derden. In een koopflat is de vereniging van eigenaren verantwoordelijk voor het collectieve deel van de leidingwaterinstallatie.
Het maakt ook niet uit of water via het waterleidingbedrijf wordt geleverd of dat het in eigen beheer wordt gewonnen. Vooral bij campings komt het wel voor dat de beheerder zelf water uit de grond pompt of het op een andere manier wint. Ook hier geldt de stelregel: als het water (ook) gebruikt wordt door derden, dan is sprake van een collectieve leidingwaterinstallatie. De eigenaren van zo'n installatie zijn zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit van het water dat via de collectieve leidingwaterinstallatie uit de kraan komt. De eigenaar moet dan maatregelen treffen, zoals bijvoorbeeld het maken van een risico-analyse.
16. Voor welke collectieve leidingwaterinstallaties moet een risico-analyse worden gemaakt?
Voor ziekenhuizen. zorginstellingen, verblijfsaccommodaties, asielzoekerscentra, penitentiaire inrichtingen, zwem- en badinrichtingen, kampeerterreinen, en jachthavens geldt op basis van het nieuwe Hoofdstuk IIIC van het Waterleidingbesluit dat zij een risicoanalyse en een beheersplan moeten laten maken en op basis daarvan de nodige maatregelen moeten nemen. Voor alle overige locaties geldt de algemene zorgplicht uit de Waterleidingwet en het Waterleidingbesluit, die inhoudt dat de eigenaar verantwoordelijk is voor de deugdelijkheid van het leidingwater dat hij beschikbaar stelt.
17. Welke apparatuur valt onder de verplichting voor het maken van een risicoanalyse?
De risicoanalyse in het kader van Hoofdstuk IIIC van het Waterleidingbesluit strekt zich in principe uit over de gehele collectieve leidingwaterinstallatie en richt zich op het besmettingsrisico van die tappunten die zijn bestemd voor huishoudelijk gebruik, zoals douchen, baden, koken en (af)wassen.
18. Wie is verantwoordelijk voor de collectieve leidingwaterinstallatie?
Eigenaren van collectieve leidingwaterinstallaties zijn hiervoor verantwoordelijk. Dat is dus de eigenaar van een gebouw, kantoor of fabriek waarin zich een collectieve leidingwaterinstallatie bevindt. Ook al heeft de eigenaar de zorg voor de leidingen en waterkwaliteit van zijn pand overgedragen aan een beheerder, hij blijft de verantwoordelijke. De eigenaar kan de beheerder vragen maatregelen te treffen om legionellabesmetting te voorkomen. Hij is en blijft echter zelf verantwoordelijk. Om de kwaliteit van het water te waarborgen, moet de eigenaar maatregelen nemen om legionellabesmetting zoveel mogelijk te voorkomen. Bent u geen eigenaar van een pand en maakt u zich zorgen over legionellabesmetting? Neem dan contact op met de eigenaar van het pand.
19. Waarvoor ben ik als eigenaar van een pand met een collectieve leidingwaterinstallatie verantwoordelijk?
Het waterleidingbedrijf is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het water en de leidingen tot aan de hoofdkraan van uw gebouw, kantoor of fabriek. Wint u zelf water (komt vooral voor bij kampeerterreinen) dan bent u verantwoordelijk voor de gehele installatie van winning tot en met de kranen, douchekoppen en voetwasbakken aan toe. Levert het waterleidingbedrijf het water dan draagt u als eigenaar van een pand met een collectieve leidingwaterinstallatie de verantwoording voor de leidingen (en de waterkwaliteit in die leidingen) vanaf de hoofdkraan tot en met de tappunten.
20. Wat houdt een risicoanalyse in?
Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee soorten risicoanalyse: een beperkte en een uitgebreide. Een beperkte analyse kan worden uitgevoerd als geen inadembare aerosolen vrijkomen. Een aerosol is een uiterst fijne nevel van waterdeeltjes in de atmosfeer. Bij een beperkte risicoanalyse volstaat veelal een inventarisatie van de tappunten. Heeft een beheerder of eigenaar van een collectieve leidingwaterinstallaties in zijn pand wel te maken met douches of andere tappunten die aerosolen verspreiden, dan is een uitgebreide risicoanalyse nodig. Dat is natuurlijk het geval bij douches, maar kan ook bij andere activiteiten waarbij water wordt versproeid of verneveld. Voor deze analyse moet de hele waterinstallatie worden gecontroleerd. Alleen op die manier kunnen eventuele risico's op legionellagroei in kaart worden gebracht.
21. Wat houdt een beheersplan in?
In het beheersplan moeten de periodieke maatregelen worden beschreven, zoals het doorspoelen van leidingen met water boven de 60 graden Celcius. Dit soort maatregelen moet in een logboek worden bijgehouden voor de toezichthouder.
22. Kan ik zelf een risicoanalyse uitvoeren?
De eigenaar kan zelf een risicoanalyse maken als hij precies weet hoe de installatie in elkaar zit. Als de beheerder of exploitant er verstand van heeft, kan de eigenaar hem vragen de analyse uit te voeren. Een hulpmiddel bij het uitvoeren van een risicoanalyse is de praktijkhandleiding die tegen betaling kan worden besteld bij het Instituut voor Studie en Stimulering van Onderzoek van Gebouwinstallaties (ISSO (http://www.isso.nl).
23. Welke bedrijven kunnen u helpen bij het uitvoeren van een risicoanalyse?
Een erkende installateur, een installatie-adviesbureau of een waterleidingbedrijf kan u helpen bij het uitvoeren van een risicoanalyse.
24. Ik word benaderd door een adviesbureau dat me erop wijst dat ik met spoed een risicoanalyse moet laten uitvoeren. Hoe weet ik of dit bedrijf betrouwbaar is?
Er zijn op dit moment twee instanties die op basis van hun eigen richtlijnen certificaten afgeven voor adviesdiensten op het gebied van legionellapreventie in leidingwater: Kiwa (http://www.kiwa.nl) en Stichting Kwaliteitsborging Installatiesector (http://www.stichtingkbi.nl). Deze organisaties zijn momenteel gezamenlijk één Beoordelingsrichtlijn aan het opstellen, die naar verwachting eind 2005 gereed zal zijn. U kunt ook het adviesbureau altijd vragen naar referenties. Vraag om namen en telefoonnummers van instellingen of eigenaren van panden waar het adviesbedrijf al zo'n analyse heeft uitgevoerd en neem daarmee contact op. Ook kunt u vragen of het adviesbureau een cursus heeft gevolgd voor het uitvoeren van risicoanalyses.
25. Hoe zit het met de kosten?
De kosten van een risicoanalyse, van het maken van een beheersplan en van het treffen van maatregelen hangen uiteraard van de omstandigheden af. Onderstaande bedragen vormen slechts een richtsnoer en staan los van de kosten voor het uitvoeren van maatregelen aan de installatie zelf.
- Kosten risicoanalyse
De eigenaar of exploitant/beheerder kan zelf een risicoanalyse maken als hij precies weet hoe de installatie in elkaar zit. De kosten zijn dan betrekkelijk gering. Bij uitbesteding aan een erkende installateur, een installatie-adviesbureau of het waterleidingbedrijf kunnen de kosten sterk uiteen lopen. Dit is afhankelijk van de complexiteit van de installatie. Een eenvoudige analyse start bij circa 160. Bij een complexe installatie kan dit makkelijk oplopen tot een paar duizend euro.
- Kosten watermonsters
Als onderdeel van de risicoanalyse kan een monster van het leidingwater door een geaccrediteerd laboratorium noodzakelijk zijn. Het nemen van een dergelijk monster kost circa 110.
- Kosten beheersplan en logboek
Voor het laten opstellen van een beheersplan kan een adviesbureau of het waterleidingbedrijf worden ingeschakeld. In dat geval beginnen de kosten bij circa 300. Het aanleggen en bijhouden van een logboek zal tussen de 50 en 125 per jaar kosten.
- Kosten maatregelen
De uitkomst van een gedetailleerde risicoanalyse kan aanleiding zijn om bepaalde maatregelen, en de kosten daarvan, tegen elkaar af te wegen. Periodieke maatregelen, zoals het wekelijks doorspoelen van leidingen, lijken goedkoper dan het vernieuwen van de installatie, bijvoorbeeld het vervangen van een mengwatersysteem door individuele mengkranen. Dat laatste is weliswaar veel duurder, maar betaalt zich op termijn uit.
26. Levert het gebruik van een tuinslang een risico op voor legionellabesmetting?
Een tuinslang kan inderdaad de legionellabacterie bevatten. Zeker als de tuinslang gevuld is met water dat (bijvoorbeeld door de zon) verwarmd is tot boven de 25 graden Celsius. U kunt het beste een tuinslang na gebruik leeg laten lopen en op een koele plek opbergen. In het algemeen dient u de tuinslang voor gebruik door te spoelen. Voor het sproeien met sloot- en regenwater in kassen en in andere afgesloten ruimten (met slechte ventilatie) geen broes of spuitstuk gebruiken. Na gebruik de slangen volledig leeg laten lopen. Voor het sproeien met leidingwater (drinkwater en huishoudwater) mag de leidingwaterinstallatie geen risico op vermeerdering van legionella met zich meebrengen. Voor meer informatie over het gebruik van tuinslangen (en brandslangen), zie http://www.legionellavraagbaak.nl
Wetten en regels
Waterleidingbesluit
Dit besluit (en dan met name het nieuwe Hoofdstuk IIIC ervan) is de opvolger van de Tijdelijke regeling. Het betreffende wijzigingsbesluit (met toelichting) is gepubliceerd in Staatsblad 2004, nr 576. Het aangepaste Waterleidingbesluit is op 28 december 2004 in werking getreden. De integrale tekst van het Waterleidingbesluit (zonder toelichting) is te vinden op Overheid.nl.
Bekijk of download het integrale besluit op Overheid.nl:
http://www.wetten.nl/waterleidingbesluit
Besluit hygiëne en veiligheid badinrichtingen en zwemgelegenheden
Dit besluit stelt regels die legionellabesmetting in bijvoorbeeld zwembaden en sauna's moeten voorkomen.
Bekijk of download het besluit op Overheid.nl:
http://www.wetten.nl/besluit%20hygiene%20en%20veiligheid%20badinrichtingen%20en%20zwemgelegenheden
Waterleidingwet
De Waterleidingwet bevat onder meer de algemene zorgplicht van elke eigenaar van een collectieve leidingwaterinstallatie voor de deugdelijkheid van het beschikbaar gestelde leidingwater (artikel 4, eerste lid).
Bekijk of download de wet op Overheid.nl:
http://www.wetten.nl/waterleidingwet
Meer informatie
Kiwa
http://www.kiwa.nl
Het Kiwa heeft op zijn site onder meer een lijst met bedrijven die gecertificeerd zijn voor het uitvoeren van een risicoanalyse.
Legionellapagina
http://legionella.pagina.nl
Overzicht van sites op het gebied van legionella.
Legionellavraagbaak
http://www.legionellavraagbaak.nl
Bezoek de online vraagbaak over legionella van VROM en het Instituut voor Studie en Stimulering van Onderzoek van Gebouwinstallaties (ISSO). Op deze site staat informatie voor eigenaren van collectieve leidingwaterinstallaties, installateurs, adviseurs, waterleidingbedrijven en gebouwbeheerders. Ook kunt u hier via e-mail vragen stellen.
Ministerie van Economische Zaken
http://www.minez.nl
Hier kunt u terecht met vragen over legionellapreventie op mijnbouwinstallaties. Teleoofn: 070 - 379 89 11
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
http://minszw.nl
Voor informatie over de aanpak van legionellarisico's van water dat bedrijfsmatig wordt gebruikt, luchtbehandeling en koelwater kunt u terecht bij de afdeling Publieksvoorlichting van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, telefoon 0800 9051.
Ministerie van Verkeer en Waterstaat
http://www.minvenw.nl
Hier kunt u terecht met vragen over legionellapreventie aan boord van schepen. Telefoon: 070 - 351 61 71.
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
http://www.minvws.nl
Het ministerie van VWS plaatst sinds 2000 de namen op zijn site van accomodaties die een gevaar vormen voor de verspreiding van legionella. Sinds kort is er ook een nieuwe, Europese site, die alleen de namen vermeldt van verdachte hotels en accommodaties binnen de Europese Unie. De overige landen staan voorlopig nog op de VWS-website. Bij VWS kunt u ook terecht voor informatie over de gezondheidsaspecten van legionella, de maatregelen die u zelf kunt nemen om besmetting te voorkomen en de aanpak van legionellarisico's bij grootschalige evenementen (zoals tentoonstellingen). Neem hiervoor contact opnemen met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De afdeling Publieksvoorlichting is bereikbaar onder telefoonnummer (070) 340 78 90.
Raad voor Accreditatie
http://www.rva.nl
Voor adressen van laboratoria die erkend zijn voor het nemen en analyseren van legionella-monsters, kunt u contact opnemen met de Raad voor Accreditatie. Het telefoonnummer is (030) 239 45 00. Of neem contact op met de Postbus 51 Infolijn (voor vragen over overheidsbeleid): 0800 8051 (gratis). De infolijn is op werkdagen geopend van 09.00 tot 21.00 uur.
UNETO-VNI
http://www.uneto-vni.nl
De UNETO-VNI behartigt de belangen van de bij haar aangesloten installatiebedrijven en bevordert de technische ontwikkeling van het vakgebied. De site heeft onder meer een handige zoekfunctie voor het vinden van een installateur bij u in de buurt.
VEWIN
http://www.vewin.nl/smartsite.dws?id=874
Informatie van de Vereniging van Waterbedrijven in Nederland over collectieve leidingwaterinstallaties.
Voedsel en Waren Autoriteit
http://www.vwa.nl
De Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) houdt zich bezig met voedselveiligheid en productveiligheid. Op de site van de VWA vindt u informatie over de veiligheid van veel producten die u in en om uw huis gebruikt. Daarmee weet u waar u op kunt letten als u iets koopt. De VWA functioneert onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). De opdrachtgevers zijn het ministerie van LNV en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
Incidenten
Legionella in waterleiding woningen Utrecht
UTRECHT - In de waterleiding van twee woningen in de Utrechtse Rivierenwijk is de legionellabacterie aangetroffen. Dat maakte de gemeente Utrecht donderdag bekend. Volgens een woordvoerder komt de gevaarlijke bacterie zelden voor in woonhuizen. De besmetting kon ontstaan omdat de temperatuur van het drinkwater in een complex met ruim tweehonderd woningen veel te hoog is.
Voor zover bekend is niemand besmet geraakt door de bacterie die gevaarlijk is als besmette waternevel wordt ingeademd. Volgens de zegsman waren er al langer klachten over de hoge watertemperatuur. Uit de kranen stroomt soms minutenlang water van 25 graden, aldus de zegsman. Tijdens het onderzoek naar de klachten is gebleken dat de waterleiding opgewarmd wordt door nabijgelegen stadsverwarmingsbuizen.
Alle woningen in het complex tijdelijk voorzien van douchekoppen met filters tegen de legionellabacterie. Later, na nader onderzoek volgen nog andere, definitieve maatregelen.
Bron: De Telegraaf
Datum: 21/07/2006
--------------------------------------------------------------------------------
Dode bij legionella besmetting in Amsterdam
AMSTERDAM - Bij de GGD in Amsterdam hebben zich tientallen patiënten gemeld met een legionella pneumonie (veteranenziekte). De eerste drie patiënten werden donderdagmiddag 7 juli gemeld. Dit laat de GGD weten. De eerste ziektedag van de patiënten ligt tussen 29 juni en 7 juli 2006. Tot 10 juli is één patiënt aan de gevolgen van de ziekte overleden.
Een koeltoren naast het Post CS-gebouw in Amsterdam, is waarschijnlijk de bron van de legionellabesmetting. Dat is gebleken uit monsters die de GGD in Amsterdam heeft genomen van verschillende mogelijke besmettingsbronnen. Het Post CS gebouw aan de Oosterdokskade staat niet ver van het Centraal Station in de hoofdstad. In het kantoorgebouw zijn onder meer een restaurant en de tijdelijke huisvesting van het Stedelijk Museum gevestigd. Dinsdag 11 juli zijn de nodige maatregelen getroffen. De definitieve bevestiging kan pas volgende week worden gegeven. Dan worden de onderzoeksgegevens vergeleken met de bacteriën die zijn gevonden bij patiënten. Gisteren heeft zich nog een patiënt gemeld die besmet is met legionella. Daarmee is het aantal patiënten op 24 gekomen, waarvan er een is overleden. De laatste patiënt werkte op een van de bouwprojecten rond het Post CS gebouw. De GGD verwacht dat de uitbraak van de veteranenziekte nu over zijn hoogtepunt is. Wel waarschuwt de gezondheidsdienst mensen die in de buurt van de koeltoren zijn geweest, de komende twee weken alert te zijn op klachten.
De infectie wordt overgebracht door het inademen van zeer kleine druppeltjes water (nevel), waarin de bacterie zich bevindt. Het vernevelen van besmet water kan gebeuren door fonteinen, douches, of koeltorens die op gebouwen staan. De meeste mensen worden niet ziek na blootstelling. Slechts bij een klein deel van degenen die met de bacterie zijn besmet, ontwikkelt zich de ernstige veteranenziekte. De ziekte kan niet van de ene mens op de andere worden overgedragen en is dus niet besmettelijk. Het drinken van water vormt geen enkel risico.
De tijd tussen de besmetting en het optreden van de eerste ziekteverschijnselen ligt tussen de twee en twintig dagen, meestal 5-6 dagen. Een infectie met de legionella bacterie kan met hoge koorts en longontsteking gepaard gaan. Zware rokers, mensen met chronische longaandoeningen, ouderen en mensen die geneesmiddelen gebruiken die hun afweer verstoren, lopen een groter risico op een ernstiger verloop van de ziekte.
De veteranenziekte is goed te behandelen, maar is een ernstige aandoening met een overlijdensrisico van 5 tot 25 procent. Mensen met een snel oplopende koorts in combinatie met hoesten worden aangeraden contact op te nemen met hun huisarts. Hoe sneller de juiste antibiotica, die elke huisarts kan voorschrijven, worden toegediend des te lager is het risico van overlijden.
Bron: Waterforum
Datum: 14/07/2006
--------------------------------------------------------------------------------
Legionella bacterie aangetroffen in douchewater Floraparkbad in Amsterdam Noord
Op 31 mei 2006 ontving het Floraparkbad de uitslag van een eerder genomen watermonster van het zwem-, en douchewater welke tijdens de reguliere controle is genomen. Hieruit blijkt dat in de douche-units op het perron van het 50 meter buitenbad legionellabacteriën zijn waargenomen. Direct zijn de douche-units gesloten en is melding gedaan bij de GG&GD en het Ministerie van VROM.
De legionella bacterie is alleen aangetroffen in het douchewater van het buitenbad. In de douche van het binnenbad, het zwemwater, het water in de bubbelbaden en het water in de baden van de sauna is gechloord. Dit doodt de bacterie. Het Floraparkbad heeft inmiddels alle noodzakelijke maatregelen genomen om de besmetting te verwijderen.
In april dit jaar werd bij de afdeling infectieziekten van de GG&GD in Amsterdam een melding gedaan van een patiënt met een Legionella-pneumonie. Uit onderzoek bleek dat hij een longontsteking had opgelopen, veroorzaakt door een menginfectie van pneumokokken en Legionella pneumophila serogroep 1. De oorsprong van de Legionella-infectie kon niet thuis noch op het werk gevonden worden. Nader onderzoek wees als waarschijnlijke bron van besmetting in de richting van 2 koeltorens. De patiënt, een man tussen de 30 en 40 jaar oud, werd met koorts, verwardheid en longklachten in het ziekenhuis opgenomen. De Legionella-infectie werd aanvankelijk aangetoond met behulp van de urine-antigeentest, maar werd ook bevestigd in een kweek. Daarnaast bleek de patiënt geïnfecteerd te zijn met HIV, waarvoor hij tot circa 2 jaar voor opname werd behandeld. Bij opname waren zijn CD4-cellen minder dan 200 x 10 6 /l. Zoals gebruikelijk werd door de afdeling infectieziekten bronopsporing verricht. De patiënt was niet in het buitenland geweest. Risicoanalyse thuis en op werk liet geen bron voor zijn infectie zien. De kweek van leidingwater thuis was dan ook negatief. Uit de anamnese kwamen geen andere risicosituaties naar voren. In dezelfde periode kreeg de afdeling Hygiëne en Preventie (onderdeel van de afdeling infectieziekten) een melding van grote hoeveelheden Legionella-bacteriën (> 600.000 kve/l), eveneens serotype 1, in 2 naast elkaar gelegen koeltorens in Amsterdam. Deze torens bevinden zich op ongeveer 1 kilometer afstand van de woning van de patiënt. Aangezien het brononderzoek bij de patiënt niets had opgeleverd, werd besloten de 3 kweekisolaten met elkaar te vergelijken. Dit onderzoek vond plaats bij het RIVM. Door middel van de Amplified Fragment Length Polymorphism (AFLP)- techniek bleek het bij alle 3 de isolaten te gaan om het algemene type, dat ook regelmatig in de rest van Nederland wordt gevonden. Echter, dit algemeen voorkomende type kon weer verder onderverdeeld worden door gebruik te maken van de multi-enzym (=ME)-AFLP-techniek. Uit dit onderzoek bleek dat de 3 stammen niet van elkaar te onderscheiden waren en dat de stammen nog niet voorkwamen in de database bij het RIVM. Op grond van deze gegevens kan worden geconcludeerd dat de koeltorens zeer waarschijnlijk de bron zijn geweest van de Legionella-infectie bij deze immuungestoorde patiënt.
Bron: Waterforum
Datum: juni 2006
--------------------------------------------------------------------------------
42 mensen met legionella in ziekenhuis in Pamplona
In een ziekenhuis in Pamplona zijn 42 mensen van 41 tot 95 jaar opgenomen die besmet zijn met legionella. Een van de slachtoffers is er zeer ernstig aan toe. Een vrouw van 64 werd naar de afdeling intensieve zorgen gebracht, terwijl de toestand van de 41 anderen "gunstig evolueert", meldt de regionale overheid. In totaal werden 86 mensen door de ziekte getroffen. In een wijk in Pamplona werden intussen dertig koeltorens gecontroleerd. In vier daarvan werden legionella-bacterieën gevonden. Spanje is een van de landen die het meest worden getroffen door gevallen van legionella wegens het hoge aantal luchtkoelingstoestellen.
Bron: het Nieuwsblad Belgie
Datum: juni 2006
--------------------------------------------------------------------------------
Legionellagevaar in gevangenissen 'onacceptabel groot'
In 2004 en 2005 heeft de VROM-inspectie bij 105 gevangenissen een enquête gehouden met de vraag hoe de inrichtingen de wettelijk voorgeschreven regels uitvoeren om legionella te voorkomen. Op basis van de ingevulde enquêteformulieren is de inspectie bij dertig gevangenissen nader polshoogte gaan nemen. Uit de watermonsters blijkt dat bij 40 procent van deze instellingen de drinkwaterinstallaties besmet was met legionella. In het rapport dat op 24 februari verscheen, spreekt de VROM-inspectie van een "onacceptabele situatie, omdat daarmee de naar schatting 30.000 gedetineerden en personeelsleden een te grote kans lopen op een infectie met legionella." Het maximaal toelaatbare risico wordt overschreden, zo luidt de conclusie. Beheersmaatregelen moeten 'nadrukkelijk verbeteren' De drinkwatervoorziening in de inrichtingen schiet aan alle kanten tekort. In een aantal gevallen wordt niet aan de technische eisen voldaan om legionellagroei effectief te voorkomen. Ook is de kwaliteit van de risicoanalyses en de beheersplannen niet altijd voldoende. De uitvoering van beheersmaatregelen noemt de inspectie ronduit onvoldoende. Zowel particuliere als rijksinrichtingen moeten die punten 'nadrukkelijk verbeteren' stelt de VROM-inspectie. Bovendien worden 20 procent van de normoverschrijdingen niet eens aan de inspectie gemeld. Daarmee overtreden de gevangenissen de legionellawetgeving. Toch legionella ondanks goed uitgevoerd thermisch beheer Opvallend is dat zelfs inrichtingen die het thermisch beheer goed en volledig uitvoeren, toch te maken krijgen met besmettingen. Volgens het rapport benadrukt dit de noodzaak om het drinkwater regelmatig te controleren. Ook zouden de instellingen een alternatief beheersconcept moeten overwegen. Een viertal gevangenissen heeft chloorbleekloog gebruikt voor desinfectie. De vier instellingen handelden daarmee in strijd met de Bestrijdingsmiddelenwet en waren in overtreding. De Rijksgebouwendienst (RGD) die de gevangenissen van de overheid beheert, heeft de desinfectie met chloor inmiddels beëindigd. De inspectie kan het Rijk niet strafrechterlijk vervolgen, maar gaat zowel de particuliere als de rijksinstellingen aanschrijven en waarschuwen voor bestuurlijke dwang. De RGD moet de overtredingen direct beëindigen en als overheidsinstelling het goede voorbeeld geven, zo luidt het oordeel van de inspectie. Het ontbreken van kennis, geld en tijd is punt van zorg Het ontbreekt vele gevangenisbeheerders aan voldoende kennis over legionellapreventie. Bovendien zeggen ze onvoldoende tijd en geld daarvoor beschikbaar te hebben. Daarbij komt dat de omstandigheden in de gevangenissen extra risico's met zich meebrengen. Het gaat vaak om lange leidingen met veel stilstaand water in cellen waar gevangenen zitten die zich nooit douchen. De VROM-inspectie spreekt in het rapport haar grote zorg uit over de niet gevoelde verantwoordelijkheid door de beheerders
Bron: Waterforum
Datum: 23-02-2006
--------------------------------------------------------------------------------
Douche- wasruimte Nieuwegein Diamonds besmet met legionella
NIEUWEGEIN - Ondanks de allermodernste apparatuur ter voorkoming hiervan is de waterinstallatie in het gebouw van honk- en softbalvereniging Nieuwegein Diamonds op sportpark Galecopperzoom besmet met legionella. De besmetting blijkt veroorzaakt door niet goed functionerende software.
Het gloednieuwe Sportpark Galecopperzoom is voorzien van apparatuur die de leidingen automatisch spoelt. Bij controle bleek de software niet goed te werken. Hierop werden watermonsters genomen in de wasruimtes van alle vier de sportverenigingen op het park. De monsters uit het gebouw van de Nieuwegein Diamonds gaven aan dat er sprake was van legionellabesmetting. De andere gebouwen waren niet besmet.
Iedereen met de beschreven ziekteverschijnselen, die na half oktober 2005 gebruik heeft gemaakt van de douche- en wasgelegenheid bij de Nieuwegein Diamonds, is aangeraden contact op te nemen met de huisarts.
De leidingen van de vier gebouwen op het sportpark spoelen inmiddels weer goed. De controlesoftware is inmiddels hersteld en de installatie is ontsmet.
Datum: 23-02-2006
--------------------------------------------------------------------------------
Legionellabesmetting door sierfontein in restaurant
RAPID CITY - Een sierfontein in het wachtgedeelte van een restaurant blijkt de bron te zijn van een uitbraak van de Veteranenziekte in Rapid City (South Dakota, VS), hebben functionarissen van het Ministerie van Gezondheid verklaard op zaterdag 29 oktober 2005.
Monsters, genomen in het restaurant bleken overeen te komen met de legionellakweekjes, afgenomen bij mensen die ziek zijn geworden.
Het aantal besmette personen in Rapid City is inmiddels gestegen naar 15. Een persoon is overleden op 1 juli 2005 en er liggen nog twee mensen in het ziekenhuis.
De bedrijfsleider van het restaurant heeft verklaard dat de fontein op 26 oktober 2005 is verwijderd.
Het nieuws van de betrokkenheid van het restaurant bij de uitbraak van de veteranenziekte kwam als een schok. Als het restaurant had geweten dat de fontein zo'n probleem zou zijn, zou deze nooit geplaatst zijn.
De ziekte wordt niet overgedragen door persoonlijk contact maar eerder door blootstelling aan bacteriën in mist of neveldamp. Het heeft dus een aantal maanden geduurd totdat de bron van deze niet al te grote uitbraak werd ontdekt.
Datum: 08-11-2005
--------------------------------------------------------------------------------
Koelwater Dow met legionella besmet
TERNEUZEN - Het koelwater in vier koeltorens van Dow Benelux in Terneuzen is besmet met de legionella-bacterie. Dat heeft het bedrijf gisteren bekend gemaakt.
De legionella-besmetting is volgens woordvoerder Erik van Oosten aan het licht gekomen bij een routinecontrole. Meteen na de ontdekking is het personeel dat in de omgeving van de betreffende koeltorens werkt, gewaarschuwd. Volgens Van Oosten heeft tot nu toe echter nog niemand geklaagd over gezondheidsproblemen. De kans daarop is ook niet zo groot. Het water in de koeltorens wordt alleen gebruikt voor koeling. De enige manier waarop mensen er mee in aanraking kunnen komen, is door verdamping", aldus Van Oosten.
Het bedrijf heeft maatregelen genomen om de legionella-bacterie uit te roeien. Dat gebeurt door chloor aan het koelwater toe te voegen. Het produktieproces heeft volgens Van Oosten niet te lijden gehad van de besmetting.
Datum: oktober 2005
--------------------------------------------------------------------------------
Legionellabacterie ontdekt in Hotel Okura
AMSTERDAM - Tien van de 23 verdiepingen van het Amsterdamse Hotel Okura zijn niet beschikbaar, omdat er een verhoogd gehalte van de legionellabacterie is ontdekt in de waterleiding. Dit bleek dinsdag tijdens een reguliere controle. De leidingen zijn woensdag doorgespoeld en zaterdag hoopt het hotel de verdiepingen weer in gebruik te nemen, zo vertelde algemeen directeur Marcel van Aelst van het hotel donderdag. Hoewel het verhoogde bacteriegehalte slechts in het koudwatersysteem van acht kamers is geconstateerd, neemt het hotel geen risico's en zijn tien verdiepingen buiten gebruik. Okura heeft door deze strop - door Sail is het extra druk in de hoofdstad - een deel van zijn reserveringen moeten afzeggen. Het hotel heeft gasten of elders in het hotel ondergebracht of naar andere hotels doorverwezen. Het restaurant en de zalen van Okura ondervinden verder geen hinder van de besmetting.
Bron: ANP
Datum: augustus 2005
--------------------------------------------------------------------------------
Tien doden in Noorwegen bij legionella-uitbraak in gaswasser
BORRGEGAARD - Bij een uitbraak van Legionella in de gaswasser van het chemiebedrijf Borregaard in Sarpsborg, in het zuidoosten van Noorwegen, zijn eind mei zeker 52 mensen geïnfecteerd, waarvan er inmiddels tien zijn overleden. Aanvankelijk tastten de Noorse autoriteiten in het duister over de oorzaak van de uitbraak. Door DNA te vergelijken van bacteriën die bij patiënten zijn aangetroffen met dat van bacteriën bij mogelijke bronnen, is de locatie op 9 juni uiteindelijk gevonden. Dit is bijna twee weken na de ontdekking van de eerste legionellabesmetting. Eerst dachten de onderzoekers dat de koeltorens van Borregaard de boosdoeners waren. Na onderzoek bleek echter dat zeer waarschijnlijk de gaswasser de legionella-uitbraak heeft veroorzaakt. Onder de slachtoffers bevinden zich veel ouderen en mensen die al eerder gezondheidsklachten hadden.
Fabriek weer in bedrijf na maatregelen De Noorse fabriek is inmiddels weer in bedrijf gesteld. Borregaard heeft maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat mensen in de buurt van de fabriek nu wel veilig zijn en gevrijwaard blijven van legionella. De fabriek is gedesinfecteerd, de controle op gereedschappen en technische installaties is verscherpt en de directie laat monitoringsystemen installeren voor betere controle. Ook zijn procedures in werking gesteld om de toekomstige bedrijfsvoering op een veilige manier te kunnen voortzetten. Dergelijke maatregelen past het bedrijf ook toe op de vergelijkbare gaswassers van fabrieken in zes andere landen.
Gaswasser niet eerder oorzaak van legionella Legionella-deskundige Jim Schalekamp van GDD-Rotterdam toont zich uitermate verrast over de oorzaak. "Dit is uniek, zeker gezien de forse uitbraak met enige tientallen mensen die ziek zijn geworden. Het zou de eerste keer kunnen zijn dat een dergelijke uitbraak zich bij een gaswasser voordoet." Volgens Schalekamp komen dergelijke luchtzuiveringsinstallaties in officiële publicaties niet voor. "Het werken met zo'n gaswasser of deeltjeswasser is een heel normaal, gangbaar procédé", aldus Schalekamp. Een scrubber, gas- of deeltjeswasser haalt stofdeeltjes, metalen of zuren uit verontreinigde lucht via het tegenstroomprincipe: water valt verneveld naar beneden en neemt de deeltjes op van de lucht die omhoog stroomt. De schone lucht verlaat de wasser met een relatief klein deel van de waterdamp.
Vergelijkbare ramp in Nederland mogelijk Aangezien het om een gangbare proces gaat, zou een dergelijke ramp zich ook in Nederland kunnen voordoen. De Noorse installatie van Borregaard betreft echter een zeer grote gaswasser van organische verbindingen, die tot 5 kubieke meter water per uur bij een temperatuur van 40 graden Clesius als aërosol naar de omgeving verspreidt. Schalekamp: "In deze omvang komen ze niet veel voor, maar op kleinere schaal wel. In Nederland is niet bekend hoe groot het aantal gaswassers is, omdat centrale registratie ontbreekt."
Nederland moet eigen installaties checken Schalekamp vermoedt dat afvalverbrandingsinstallaties, de petrochemische industrie en papierverwerkende industrie met vergelijkbare gaswassers werken. Hij adviseert de Nederlandse industrie om ook eens goed naar de eigen installaties te kijken. Bijvoorbeeld of het onderhoud nog volstaat, maar ook om te bezien of extra waterbehandeling mogelijk is. Hij erkent dat bij installaties van dergelijke omvang het proces moeilijk is te beheersen. "Maar het is wel goed om hiervan te leren. Gaswassers zijn een soort koeltorenachtige installaties, zeker wanneer zij veel water in de atmosfeer brengen." De Noorse Federatie van Proces Industrieën heeft er inmiddels bij de zevenhonderd leden op aangedrongen om de eigen, vergelijkbare installaties aan een extra onderzoek te onderwerpen.
Bron: Waterforum
Datum: augustus 2005
--------------------------------------------------------------------------------
Mysterieuze ziekte Toronto blijkt legionella
TORONTO - In het Canadese verpleegtehuis Seven Oaks Home in Toronto zijn zestien mensen overleden als gevolg van een legionellabesmetting in een ventilatiesysteem. Meer dan 100 bewoners, werknemers en bezoekers hebben de infectie opgelopen. De bron van de besmetting werd op 25 september ontdekt.
De legionellabesmetting vond plaats via kleine besmette deeltjes van waterdruppels, die door de bewoners via het ventilatiesysteem werden ingeademd. Autopsie op drie van de overleden bewoners wees uit dat het inderdaad een legionellabesmetting betrof. Aanvankelijk dachten de autoriteiten nog aan een uitbraak van SARS, zoals die Toronto in 2003 in zijn greep hield. De autopsie sloot die optie echter uit.
Bron: www.nu.nl
Datum: 07-10-05
--------------------------------------------------------------------------------
Man (48) uit Teteringen overleden aan legionella
BREDA - Een 48-jarige man uit Teteringen is vrijdag in een ziekenhuis in Breda overleden aan besmetting met de legionellabacterie. Waar en hoe hij besmet is, wordt onderzocht door de GGD in Breda.
Het is niet uitgesloten dat de man de bacterie heeft opgelopen via besmet water toen hij op vakantie was.
Het bedrijf waar de man werkte, heeft voor de zekerheid watermonsters laten nemen. De kans dat de man de besmetting via de werkvloer is volgens de directie van het bedrijf echter nihil.
Bron: BN de Stem
Datum: 30-08-05
--------------------------------------------------------------------------------
Appartementen aan de Avenue Céramique in Maastricht ontruimd nadat daar de legionellabacterie was aangetroffen
MAASTRICHT - De bacterie, veroorzaker van de veteranenziekte, werd dinsdag tijdens een inspectie gevonden. Diezelfde dag nog werden de bewoners tijdelijk in hotels gehuisvest, waar ze tot en met maandag moeten blijven.
De leidingen zijn inmiddels schoongemaakt. De oorzaak van de verontreiniging is onbekend. Volgens de woordvoerder van Vesteda is niemand door de bacterie besmet geraakt. In het appartementencomplex wonen veelal managers van grote bedrijven, die er slechts tijdelijk verblijven.
Datum: november 2005
--------------------------------------------------------------------------------
Franse fabrieken sluiten deuren na ontdekking Legionella
Medio januari 2005 is in Noord-Frankrijk door de autoriteiten opnieuw een fabriek gesloten vanwege de vondst van een te hoge Legionellaconcentratie in de koeltoren. Het gaat om een fritesfabriek van McCain in de Noordfranse plaats Harnes. In deze plaats werden tot nu toe 75 mensen ziek en overleden 10 patiënten aan legionellapneumonie. Eerder werd in Harnes al de chemische fabriek Noroxo stilgelegd. (lees meer hierover: WaterForum Online, 15 januari 2004). Noroxo heeft steeds volgehouden niet de enige bron van besmetting te zijn. De ontdekking van Legionella in de koeltoren van McCain lijkt dat nu te bevestigen. De kans dat deze besmetting veroorzaakt is door de koeltoren van Noroxo is niet erg groot. De fabrieken bevinden zich op verschillende industrieterreinen en meer dan vijf kilometer afstand van elkaar. Besmetting binnen straal van drie kilometer.
Uit eerdere uitbraken blijkt dat verspreiding van Legionella na drie kilometer stokt. Bij een van de grootste uitbraken van de bacterie, afkomstig uit een koeltoren in het Spaanse Murcia, waaierde de verspreiding niet verder dan 1,2 kilometer uit. Daarmee is echter niet gezegd dat verspreiding over grotere afstanden uitgesloten is. Inmiddels is bekend dat Legionella kan meeliften in andere ééncelligen, zoals amoeben. Daardoor wordt de bacterie beschermd tegen uv-licht waardoor Legionella zich wellicht ook over grotere afstanden kan verplaatsen. Ziektegevallen rond Noroxo-fabriek.
Besmettingen op een afstand van tien kilometer zijn tot nu toe niet vertoond, zo meldt Jim Schalekamp van de GGD Rotterdam en deskundige op het terrein van Legionella in koeltorens: "Wat tegen de koeltoren als enige bron pleit, is het feit dat de ziektegevallen zich in de gehele straal rond de fabriek hebben voorgedaan, terwijl je bij verspreiding via de lucht eerder een kegelvormig patroon verwacht vanwege de overheersende windrichting", zo vraagt Schalekamp zich af. Bron gemist.
"Het kan zo zijn dat de autoriteiten een bron over het hoofd zien,"vervolgt Schalekamp. "Een fontein of een autowasstraa,t die besmet is of een koeltoren voor comfortkoeling. De prefect heeft als aanvullende maatregel de sluiting van alle 120 autowasstraten in de regio verordonneerd, omdat in een van de wasstraten een te hoge Legionellaconcentratie was aangetroffen. Naarmate er meer ziektegevallen zijn, wordt het opsporen van de bron eenvoudiger, maar zelfs bij de grote uitbraken kon tot nu toe slechts in 60% met grote waarschijnlijkheid een bron worden aangetoond", aldus de Rotterdamse GGD-er. Zelfde bacteriestam, toch niet dezelfde bacterie.
Onderzoek van de gezondheidsautoriteiten heeft volgens Schalekamp aangetoond dat de gevonden legionellabacterie uit koeltorens en patiënten tot dezelfde stam behoren. Dat wil echter niet zeggen dat het dan ook om dezelfde bacterie gaat. Als er op DNA-niveau wordt gedetecteerd, kan het nog steeds een geheel andere bacterie betreffen. Hoe gedetailleerder de determinatie, hoe meer zekerheid over de bacteriesoort. Mochten de koeltorens identieke bacteriën bevatten, dan kunnen de koeltorens elkaar via de atmosfeer besmet hebben of maken gebruik van hetzelfde (besmette) water van inname. Koeltorens vormen groot risico.
Uit onderzoek dat de GGD Rotterdam uitvoerde blijkt dat tweederde van de onderzochte koeltorens Legionella bevatten. Bovendien lijken maatregelen niet veel invloed te hebben op de hoeveelheden bacteriën. Koeltorens voor industrieel gebruik zijn overigens veelal in een betere staat dan koeltorens voor comfortkoeling. Daar laat de staat van onderhoud en het beheer vaak te wensen over. Schalekamp noemt koeltorens vieze dingen en de slechte waterkwaliteit een heel groot probleem . Want als het misgaat, gaat het ook goed mis. "Bij een uitbraak in Engeland, waar een koeltoren de oorzaak was, werden 170 mensen ziek, waarvan er zeven overleden. De koeltoren stond opgesteld nabij een steeg, waar bijna het hele dorp regelmatig doorheen liep om boodschappen te doen. De grootste risicofactoren bij een uitbraak van Legionella vormen whirlpools en koeltorens," aldus Schalekamp.
Datum: januari 2005
--------------------------------------------------------------------------------
Amstelhotel ontruimd wegens legionella
AMSTERDAM - Het Amstel Hotel in Amsterdam heeft al zijn gasten elders moeten onderbrengen omdat in het waterleidingstelsel sporen van de legionellabacterie waren aangetroffen. Volgens een woordvoerder van het ministerie van volksgezondheid is niemand in het hotel besmet geraakt. Ook hotelmanager René Bornman beklemtoonde gisteravond dat geen van de gasten van zijn vijfsterrenhotel op enig moment in gevaar is geweest. Toch zullen volgens het ministerie van volksgezondheid voor de zekerheid alle gasten die de afgelopen weken in het hotel hebben gelogeerd worden aangeschreven met de vraag zich te melden als ze klachten hebben die zouden kunnen duiden op een besmetting. Op last van de GG&GD in Amsterdam is het waterleidingsysteem gereinigd. De legionellabacterie werd aangetroffen tijdens een routinecontrole die op gezette tijden wordt gehouden.
Datum: oktober 2004
--------------------------------------------------------------------------------
Zwembad De Krim open - Douches blijven gesloten
Het gemeentelijk zwembad in De Krim is op donderdag 1 mei geopend. De douches van het zwembad blijven echter gesloten. Dit heeft te maken met het feit dat tijdens een routine controle is gebleken dat er een verhoogd risico op legionella is geconstateerd. Het gevolg hiervan is dat de douches van het zwembad minimaal 12 dagen niet gebruikt kunnen worden. Er is geen gevaar voor de volksgezondheid.
Tijdens een routinecontrole is gebleken dat er een te hoog aantal legionella bacteriën in het leidingwater van de douches is gevonden. De douches van het bad zijn daarop direct ontsmet met chemicaliën die de bacterie doden.
De douches blijven voorlopig gesloten omdat pas na 12 dagen duidelijk is of alle bacteriën ook daadwerkelijk uit het water zijn verdwenen. Het zwembad in De Krim kan wel gewoon open, omdat legionella niet kan voorkomen in chloorwater. Naar alle waarschijnlijkheid zullen de douches van het zwembad half mei weer beschikbaar zijn voor bezoekers.
Datum: mei 2003
--------------------------------------------------------------------------------
De grootste uitbraak van Legionella ter wereld te wijten aan koeltoren
MURCIA - De grootste uitbraak van de Legionella vond plaats in juli 2001 in de Spaanse stad Murcia. Meer dan 800 mensen hadden verdachte ziekteverschijnselen, waarvan er ca. 700 zijn behandeld. Ca. 450 mensen bleken daadwerkelijk besmet en er zijn 6 mensen gestorven. Uit nader onderzoek bleek dat de koeltoren van het gemeentezeieknhuis de oorzaak was.
Datum: juli 2001
--------------------------------------------------------------------------------
Legionella in fontein van meubelboulevard
AMSTERDAM - Een fontein van meubelboulevard villa ArenA in Amsterdam is besmet met de legionellabacterie. De Inspectie Milieuhygiëne heeft dat bij een controle geconstateerd. De fontein is buiten werking gesteld. De besmetting kwam aan het licht nadat legionella was geconstateerd bij een vrouw die de meubelboulevard had bezocht.
Datum: oktober 2001
Advertentie
Bouwnieuws
Nieuwsbrief
 |
Vul hier uw e-mail adres in: |
