Een woning verliest warmte via de ramen, de muren, het dak en de begane grondvloer. Onnodig warmteverlies betekent onnodig energieverbruik. Dit brengt extra milieuvervuiling en een onnodig hoge energierekening met zich mee. Isoleren vermindert het warmteverlies en verbetert het comfort. De gemiddelde Nederlandse woning is matig geïsoleerd. Het gasverbruik voor centrale verwarming is gemiddeld 1290 m3 gas per jaar.
In een slecht geïsoleerd huis is per jaar gemiddeld 2150 m3 gas nodig voor de centrale verwarming. In een goed geïsoleerd huis is maar 700 m3 gas nodig. Isoleren helpt dus echt. Tweederde van het totale energieverbruik in de woning wordt gebruikt voor verwarming. Isoleren is dus een mooie manier om veel energie te besparen.

Enkele tips:
- U bespaart meer als u kiest voor materiaal met een hoge isolatiewaarde. De isolatiewaarde (de R-waarde) hangt af van het soort materiaal en de dikte.
- U bespaart meer als het isolatiemateriaal zorgvuldig wordt aangebracht, dus zonder kieren, goed bevestigd en indien nodig met een dampremmende laag aan de warme zijde.

Wilt u weten hoeveel huizen in Nederland al geïsoleerd zijn? En hoeveel het zou schelen voor het milieu als alle huizen geïsoleerd worden? Kijk dan eens bij Trend isolatie.

Isoleren en het milieu

De belangrijkste energiebron voor verwarming in Nederland is aardgas. Aardgas, olie en steenkool noemen we fossiele brandstoffen. Ze zijn in de loop van miljoenen jaren ontstaan in de aarde. De voorraden zullen vroeg of laat opraken en worden daarom niet-duurzame energiebronnen genoemd. Bij het gebruik van fossiele brandstoffen komen kooldioxide (CO2), zwaveldin en stikstofoxide in de lucht. CO2 is het belangrijkste broeikasgas. Door de verhoogde uitstoot van CO2 wordt het broeikaseffect versterkt en dit kan klimaatveranderingen tot gevolg hebben. Zwaveldioxide en stikstofdioxide dragen bij aan de verzuring.

De mogelijkheden

De hele buitenkant van het huis, de schil, kan geïsoleerd worden. Sommige maatregelen zijn ingrijpender dan andere.

Let op
Als u HR++ glas (glas met een hoge isolatiewaarde) plaatst in een voor de rest slecht geïsoleerde woning, kunnen er vochtproblemen ontstaan. Vocht in huis zal bij voorkeur op koude plaatsen neerslaan, bijvoorbeeld op koude buitenmuren of koude vloeren. Dit kan vooral gebeuren als de ventilatie van de woning onvoldoende is. Het is daarom van belang een goed plan voor het isoleren en ventileren van uw woning op te stellen.

Voor- en nadelen

Isoleren is niet alleen gunstig voor het milieu, maar ook voor uw portemonnee en voor het comfort van uw woning.

Geld
Een kubieke meter gas kost € 0,57 (prijspeil 2006). Het verminderen van uw gasverbruik is goed voor uw portemonnee. Stel u vermindert uw gasverbruik van 2000 naar 1000 m3 dan daalt uw gasrekening met 570 euro per jaar. Het isoleren van uw woning vergt natuurlijk wel een investering. Maar deze kosten verdient u vaak snel weer terug.

Comfort
In een goed geïsoleerde woning is het prettig wonen: minder tocht, minder condens op de ramen, minder geluidsoverlast van buiten en geen koude voeten.

Kosten en besparingen

In een slecht geïsoleerd huis is per jaar gemiddeld 2150 m3 gas nodig voor de centrale verwarming. Door alles goed te isoleren is dit terug te brengen tot ongeveer 700 m3 gas. Dit scheelt maar liefst 1450 m3 gas. Met een gasprijs van € 0,57 vermindert de jaarlijkse energierekening met € 827.

Inventarisatie van uw woning

Wat u in uw situatie kan doen hangt op de eerste plaats af van wat in uw woning wel of niet geïsoleerd is. Maak dus eerst een inventarisatie.
Belangrijk hierbij is het bouwjaar van uw woning. Het bouwjaar van uw huis is bekend bij de gemeente bij de afdeling Bouw- en woningtoezicht. Het jaartal op mogelijk aanwezige bouwtekeningen van het huis geeft ook een aanwijzing voor het bouwjaar.

Bouwjaar 1983 of later
Recente nieuwbouwhuizen zijn goed geïsoleerd. Daar hoeft u niets aan te doen. De isolatie van iets oudere nieuwbouwhuizen is voldoende. Alle delen, dak, gevel, glas en vloer of bodem, zijn geïsoleerd. Maar de toegepaste isolatiewaarde is aan de lage kant. Het is mogelijk om extra isolatiemateriaal aan te brengen. Maar dat loont alleen de moeite als er plannen zijn voor groot onderhoud, zoals ramen die vervangen moeten worden of een zolder die bewoonbaar wordt gemaakt.
Controleer eens per jaar naad- en kierdichting in huis. Materiaal om kieren te dichten, zoals schuimband, wordt na enkele jaren minder flexibel. Hierdoor wordt de kier minder goed gedicht en is het band aan vervanging toe.

Bouwjaar tussen 1975 en 1983
Deze woningen hebben tijdens de bouw spouwmuur- en dakisolatie van 5 centimeter gekregen. Daarnaast is er in de woonkamer dubbel glas toegepast.Om uw woning beter te isoleren, kunt u de vloer of bodem aanpakken en dubbel glas plaatsen in ramen die dat nog niet hebben. Als het glas of de ramen of de kozijnen in de woonkamer aan vervanging toe zijn, kunt u in plaats van gewoon dubbel glas extra isolerend HR++ glas toepassen. Als u plannen heeft om het dak of de zolder te renoveren, dan kunt u extra dakisolatie toepassen. Daarnaast is het verstandig om te controleren of het materiaal voor naad- en kierdichting nog in orde is.

Bouwjaar voor 1975
Uw huis is bij de bouw niet of nauwelijks geïsoleerd. Het kan wel zijn dat er later isolatiemateriaal is aangebracht. Ga daarom per onderdeel na wat de situatie is.

- Het dak. Bij een schuin dak kan het isolatiemateriaal tussen de dakpannen en het dakbeschot zitten, of tussen dakbeschot en aftimmering. Bij een plat dak kunnen achteraf losse isolatieplaten van hard schuim bovenop het dakbedekkingsmateriaal zijn aangebracht. Ze zijn gemakkelijk te zien. Isolatie kan ook onder het dakbedekkingsmateriaal zijn aangebracht. Dit kunt u zien bij leidingdoorvoeren.
- De buitengevels van het huis plus eventuele aanbouw. Woningen van voor 1920 en uit de periode 1945 tot 1955 hebben zelden een spouw en dus ook geen spouwmuurisolatie. Als er sprake is van isolatie, moet dat aan de buitenkant van de gevel zitten, of tussen de gevel en een voorzetwand. Woningen gebouwd tussen 1920 en 1945, en tussen 1955 en 1975 hebben wel een spouwmuur. In deze periodes zijn spouwmuren niet voorzien van isolatiemateriaal. Informeer eventueel bij de vorige eigenaar of de spouw al na-geïsoleerd is.
- De vloer of bodem van de kruipruimte. Open het kruipluik en inspecteer de opbouw van de vloer en de bodem van de kruipruimte. Als uw huis geen kruipruimte heeft, kan alleen bovenop de vloer isolatiemateriaal zijn aangebracht.
- De ramen in de woonkamer en keuken. De twee glasplaten van dubbel glas worden onderling op afstand gehouden door een metalen of aluminium buisprofiel. Bij glas dat vanaf 1994 is geplaatst kunt u op dit profiel lezen of het gaat om een HR glassoort.
- De ramen in de slaapkamer. De twee glasplaten van dubbel glas worden onderling op afstand gehouden door een metalen of aluminium buisprofiel. Bij glas dat vanaf 1994 is geplaatst kunt u op dit profiel lezen of het gaat om een HR glassoort.
- De naden en kieren. Controleer of er bij ramen en deuren tochtstrips aanwezig zijn en of ze nog voldoende functioneren.
- De CV-leidingen in onverwarmde ruimtes. Kijk of er bij CV-leidingen in ongebruikte ruimtes zoals voorzolder of kelder leidingen lopen zonder isolatiemateriaal rondom de buis.

Een keuze maken

Als u meerdere opties heeft om uw woning beter te isoleren, wilt u wellicht een keuze maken in plaats van alles (laten) doen. Er zijn een paar maatregelen die zeer kosteneffectief zijn en dus de moeite waard zijn om direct te doen: het aanpakken van naden en kieren, het isoleren van CV-leidingen en het isoleren van het dak of zoldervloer.

Isoleren met een plan
Een algemeen advies is: maak een plan voor het isoleren en ventileren van uw woning. U moet bij isoleren goed letten op het voorkomen van vochtproblemen. Als u bijvoorbeeld HR++ glas (glas met een hoge isolatiewaarde) plaatst in een voor de rest slecht geïsoleerde woning, kunnen er vochtproblemen ontstaan. Vocht in huis zal bij voorkeur op koude plaatsen neerslaan, bijvoorbeeld op koude buitenmuren of koude vloeren. Dit kan vooral gebeuren als de ventilatie van de woning onvoldoende is.

Bij het opstellen van een isolatieplan kunt u gebruik maken van de informatie die we hier per maatregel beschikbaar stellen. Per maatregel is er uitgebreide informatie over mogelijkheden, kosten en baten en praktische tips. Zie hiervoor:

- Dakisolatie
- Dubbele beglazing
- Gevelisolatie
- Naden en kieren
- Vloer- en bodemisolatie
- Vocht en ventilatie

Daarnaast kan een energiebesparingsadviseur u bij het opstellen van een isolatieplan van dienst zijn. De adviseur komt bij u thuis, en bekijkt waar er mogelijkheden zijn om energie te besparen. Aan de hand hiervan wordt een rapport gemaakt met adviezen.

Tips

- Voor alle isolatiematerialen geldt dat de milieuverschillen tussen de materialen klein zijn ten opzichte van de energiebesparing die met het isoleren wordt bereikt. Dus, welk materiaal u ook kiest, het levert altijd energie- en dus milieuwinst op.
- U bespaart meer als u kiest voor materiaal met een hoge isolatiewaarde. De isolatiewaarde (de R-waarde) hangt af van het soort materiaal en de dikte.
- U bespaart meer als het isolatiemateriaal zorgvuldig wordt aangebracht, dus zonder kieren, goed bevestigd en indien nodig met dampremmende laag aan de warme zijde.
- Tijdens het klussen moet isolatiemateriaal altijd goed worden afgedekt, zeker als het buiten wordt bewaard. Als het nat wordt, of als er tegen gestoten wordt, verliest het zijn isolerende werking. Dit laatste geldt niet voor EPS en voor isolatieplaten met een stootvaste afwerklaag.
- Vezels van glas- en steenwol kunnen irritatie veroorzaken. Draag daarom bij het verwerken handschoenen en lange mouwen. Gebruik zo nodig een stofkapje, type P2.
- Isolatiemateriaal dat niet is vastgelijmd, maar gespijkerd of geniet, kan bij de sloop gemakkelijk worden losgemaakt en eventueel worden hergebruikt.
- Gaat u lijmen omdat klemmen, nieten of spijkeren van het isolatiemateriaal niet mogelijk is, gebruik dan liefst een lijm op waterbasis.