In veel woningen is de kwaliteit van de binnenlucht ondermaats

Van alle woningen heeft:

• 80% een schadelijke concentratie huisstofmijt;
• 18% vochtplekken;
• 17% zichtbare schimmels;
• 17% te weinig ventillatie.

Dit blijkt uit een onderzoek van TNO uit 2001.

Gemiddeld brengen mensen 70% van hun tijd door in hun woning.

Een slechte binnenlucht kan gezondheidsklachten veroorzaken

Mensen met luchtwegaandoeningen (als astma en bronchitis) en allergieën kunnen allerlei klachten krijgen door een slechte lucht in huis. Bijvoorbeeld: benauwdheid, hoesten, hoofdpijn of chronische verkoudheid.

Maar ook gezonde mensen – en met name kinderen en ouderen - lopen risico's. De kans op astmaklachten neemt met een factor 1,5 tot 3,5 toe als kinderen opgroeien in een vochtig huis. Bij volwassenen neemt deze kans met een factor 1,5 tot 2 toe. Ouderen (50- plussers) zijn in z'n algemeenheid meer kwetsbaar voor een slechte binnenlucht.

Vocht is de grote boosdoener

Gezondheidsproblemen ontstaan onder andere door schimmels en huisstofmijten. Deze gedijen bij uitstek in een vochtige omgeving. Daarom is vocht dan ook de grote boosdoener voor een gezonde binnenlucht.

Op allerlei manieren komt er vocht in de woning:

• Door koken, douchen en stoken;
• Er kan vocht optrekken uit de kruipruimte onder het huis;
• Nieuwbouwhuizen verliezen in de beginjaren veel bouwvocht, soms wel vierduizend liter per jaar;
• Door uitademen en transpiratie van ons lichaam;
• Van buiten: door bijvoorbeeld lekkages of doorslaande muren.
  

Vochtoverlast ruik en zie je

Er is sprake van vochtoverlast:

• Als ruiten lang beslagen blijven;
• Er een bedompte lucht in huis hangt;
• Er schimmelplekken op de muur zitten;
• Het behang loslaat;
• Verf afbladdert.
  

Ook chemische stoffen uit bouwmaterialen (formaldehyde en radon) vervuilen de binnenlucht

Veel voorkomende vervuilers van de binnenlucht zijn formaldehyde en radon. Formaldehyde is een vluchtige stof die onder andere uit spaanplaat komt. Radon is een gas dat afkomstig is van bouwproducten als beton en kalkzandsteen. Maar het kan ook uit de bodem en via de kruipruimte in de woning komen. Radon in de woning is dan ook niet te voorkomen. Bij gebrekkige ventillatie kunnen de radonconcentraties in de kruipruimte onder het huis en de woning onnodig hoog oplopen. Dit verhoogt de kans op longkanker, vooral in combinatie met roken.

Goed ventilleren is 24 uur per dag ventilleren

Om vocht en allerlei (chemische) stoffen uit de woning te laten verdwijnen is 24 uur per dag ventilleren noodzakelijk, zeker in de woon- en slaapkamer. Dit kan door altijd de ventillatieroosters in de ramen open te hebben. En – als deze roosters ontbreken – altijd het raam (klapraam of draairaam, met anti-inbraakstang of slot) open te hebben.

NB: Alleen luchten is niet voldoende. Uit onderzoek van TNO blijkt dat als ramen 3 tot 4 uur hebben opengestaan het effect hiervan een half uur na het sluiten weg is; de kwaliteit van de binnenlucht is dan weer op hetzelfde niveau als daarvoor.

24 uur per dag ventilleren en energie besparen gaan wel degelijk samen

Veel huizen zijn tegenwoordig goed geïsoleerd. Dat vraagt juist om goede ventillatievoorzieningen en dag en nacht ventilleren. Anders blijven vocht en schadelijke stoffen binnen hangen.

Door 24 uur per dag te ventilleren verbruik je niet automatisch meer energie. Vooral vochtige woningen kosten veel energie om te verwarmen. Een woning met een goed geventilleerde - en dus droge - binnenlucht krijg je sneller warm. En dat scheelt in de portemonnee.  

Tips voor gezonde binnenlucht:

• Houd ventillatieroosters en –schuiven boven de ramen altijd open. Is het buiten koud, sluit ze dan maximaal voor de helft. Maak de roosters eens per jaar schoon met de stofzuiger, zowel aan de binnen- als buitenkant;
• Heeft u geen ventillatieroosters? Zet dan altijd het klapraam of een ander  raampje open (met anti-inbraakstang of slot). Zeker in de woon- en slaapkamer;
• Laat de afzuigkap na het koken nog een kwartiertje aanstaan. Zo kan het overtollige vocht naar buiten. Reinig de afzuigkap regelmatig. De metalen filters kunnen met een sopje schoongemaakt worden. Kunststoffilters moeten na enige tijd vervangen worden, anders daalt de capaciteit van de luchtafvoer;
• Zet na het douchen het raam een half uur open om te luchten en/of zet de ventillator aan;
• Vervang regelmatig stofzuigerzakken en het filter in de stofzuiger;
• Controleer of de ventillatieroosters in de gevel – aan de voor- en achterkant van het huis – nog open zijn. Deze zorgen ervoor dat de kruipruimte en spouwmuren droog blijven;
• Als er in huis gerookt wordt, zorg dan voor extra ventillatie. Bijvoorbeeld door ventillatieroosters verder open te zetten of (extra) ramen te openen.
  

Voordelen 24 uur per dag ventillatie

Het voortdurend verversen van de binnenlucht:

• Is goed voor de gezondheid omdat schimmels en huisstofmijt minder kans krijgen;
• Verhoogt de kwaliteit van de woning en het wooncomfort omdat vocht minder kans krijgt;
• Bespaart stookkosten omdat droge lucht sneller te verwarmen is dan vochtige lucht.
  

Ministerie van VROM voert meerjarige ventillatiecampagne

• Slechts 5% van de Nederlanders ziet een slechte binnenlucht als een (zeer) groot probleem in z'n eigen huis;
• Veel mensen blijken niet te weten wat goede ventillatie inhoudt. Vaak verstaan ze onder ventilleren ‘luchten'. Luchten is echter iets wat je tijdelijk doet; dit is onvoldoende voor een gezonde binnenlucht. Om de kennis te vergroten wat goed ventilleren inhoudt voert het ministerie een meerjarige campagne met dit jaar als thema: Goed ventilleren is 24 uur per dag ventilleren. Campagnemiddelen zijn: een Postbus 51 radio- en televisiespotje, advertenties, brochures en banners.

VROM vindt dat iedereen in Nederland gezond en veilig moet kunnen wonen en leven. Daarom zijn er wetten en regels voor bijvoorbeeld de bouw. Maar verantwoord wonen en leven is ook een  zaak voor bewoners. Zo moeten zij bijvoorbeeld zelf attent zijn op een ongezonde lucht in huis maar ook op asbest, legionella en loden waterleidingen.