Architectuurcentra vragen structureel publieksgericht aandacht voor architectuur en architectuurbeleid op lokaal en soms bovenlokaal (provinciaal of regionaal) niveau. Architectuurcentra zijn in de meeste gevallen onafhankelijke organisaties.

In Nederland zijn tientallen architectuurcentra actief. De meesten komen voort uit particulier initiatief. Inmiddels maken zij steeds vaker deel uit van het gemeentelijk architectuurbeleid. Het verbeteren van het plaatselijke architectuurklimaat is een belangrijk uitgangspunt voor de architectuurcentra. Veel centra vervullen de rol van informatieen voorlichtingscentrum. Zij proberen het publiek door tentoonstellingen, lezingen, excursies en publicaties te interesseren voor bijvoorbeeld (lokale) nieuwbouwprojecten of prijsvraaginzendingen, voor architectuur en stedenbouw, cultuurhistorische onderwerpen en het werk van bekende en minder bekende architecten. Een aantal van de centra geeft ook een informatiekrant of nieuwsbrief uit.

De activiteiten van de architectuurcentra hebben in toenemende mate een veel breder perspectief. Naast het betrekken van de bevolking bij architectonische ontwikkelingen, gaat het steeds vaker om het inspireren en voeden van de vakwereld én om het kritisch volgen van de lokale politici en opdrachtgevers. Zo dragen de centra bij aan het stimuleren van een afgewogen planvorming te stimuleren en waar nodig aan het verhogen van de kwaliteit van architectuurbeleid en opdrachtgeverschap. De centra koesteren hun kritische, onafhankelijk positie en willen als ‘luis in de pels' fungeren.

Voor en achter de schermen van de architectuurcentra zijn vele honderden ontwerpers, opdrachtgevers en bewoners actief bij de programmering. Voor een financiële bijdrage aan hun programma's kunnen de architectuurcentra een beroep doen op de subsidieregeling van het Stimuleringsfonds voor Architectuur.