Heden ten dage bepalen mooie strakke gevels, voorzien van grote glasoppervlakken en metalen gevelbekledingen, het beeld van menig nieuwbouwproject. Steeds vaker worden zulke gebouwen ook voorzien van relatief grote lichtgewicht dakoverstekken, die meestal prefab worden aangeleverd op de bouw-locatie. Deze geprefabriceerde, maatvaste bouwmethoden vragen om de nodige creativiteit, inlevingsvermogen en technische kennis van de verschillende bouwdisciplines. Zo ook van het dakbedekkingsbedrijf.

Luchtstromingsdichte details
Het prefab bouwen heeft vaak tot gevolg dat het bouwdeel dak waterdicht moet worden gemaakt, zonder dat überhaupt de voor het dakbedekkingsbedrijf noodzakelijke bouwkundige details gereed zijn. Daar waar de bouwkundige details wèl zijn gerealiseerd of later worden gerealiseerd, is een bouwkundige aansluitingsnaad vaak het gevolg. Hierdoor kan het dakbedekkingsbedrijf onnodig risico lopen. Een belangrijke voorwaarde bij de bepaling van de stormvastheid van geballaste dakbedekkingsconstructies is namelijk dat de onderconstructie luchtstromingsdicht moet zijn. En dit is bij bouwkundige aansluitnaden meestal onvoldoende het geval.

Schadeproject
De aanleiding tot dit artikel is een stormschadeproject waarbij Vebidak recent onderzoek heeft verricht. In dit nieuwbouwproject bestond het dak van de woningen uit een betonnen ondergrond. De overstekken van het dak waren uitgevoerd in een stalen luifelconstructie. Op de woningen was een losliggend geballast dakbedekkingssys-teem toegepast, voorzien van grind. De luifels zijn uitgevoerd met een met PU-lijm gekleefde isolatie en een gekleefde dakbedekking waarbij aanvullend enige betontegels zijn toegepast.

Resultaten
Het schadeonderzoek heeft de volgende resultaten opgeleverd. De bouwkundige detaillering van de stalen dakplaten met de stalen gordingen, alsmede de kunststof cannelurevullingen ter plaatse van de gevellijn waren niet winddicht uitgevoerd.
Ook was een groot aantal dakplaten niet mechanisch bevestigd aan de staalconstructie ter plaatse van de oplegging. Bij de insnijdingen op de luifels is bovendien geconstateerd dat onvoldoende PU verkleving van de isolatie op de stalen dakplaten tot stand was gekomen.
Ter plaatse van het grensvlak van de luifelconstructie en het dak van de woningen is een bouwkundige naad aangetroffen die niet luchtstromingsdicht uitgevoerd bleek te zijn. Op basis van deze resultaten moest bij het vaststellen van de uiteindelijke oorzaak van de opgetreden stormschade in dit project onderscheid worden gemaakt tussen het ontwerp van de dakconstructie en de uitvoering van de dakbedekkingswerkzaamheden.

Ontwerpgebreken
Bij het bepalen van de te realiseren weerstand tegen windbelasting dienen de rekenregels uit NEN 6707 (Bevestiging van dakbedekkingen) gevolgd te worden. Door de invloed van het eigen gewicht van de ballast wordt bij de berekening van de windbelasting, bij geballaste daken, uitgegaan van drukvereffeningsfactoren. Deze waarden zijn vastgesteld op basis van de gunstige werking van geballaste daken in de praktijk. Wel moet in dit kader aan een aantal randvoorwaarden worden voldaan.

Eén van de randvoorwaarden betreft de luchtstromingsdichte detaillering van de dakranden. De detaillering ter plaatse van de dakranden dient zo ontworpen c.q. uitgevoerd te zijn dat geen luchtinstroming onder de dakbedekking kan plaatsvinden. Hieraan is voldaan, indien de randstroken doorlopen vanaf de dakrand tot ten minste 100 mm door de kim tot op het dakvlak en volledig worden verkleefd. Een ander aspect is de toepassing van het soort onderconstructie. Ten aanzien van de gunstige drukvereffende werking van ballast zoals vermeld in NEN 6707, voldoet een onderconstructie van geprofileerde staalplaat in dit kader niet aan de vereiste lage luchtdoorlatendheid. En de aansluiting van het staal aan het beton zeker ook niet.

Uitvoeringsgebreken
Bij het verkleven van isolatie met PU- lijm moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan om tot een goede hechting op de ondergrond te komen. Vanwege het uitvoeringsgevoelige
bevestigingssysteem kent dit systeem nogal wat stormrisico. Door de ontwerper en het uitvoerende bedrijf werd toch gekozen voor dit systeem. Helaas, het resultaat voldeet niet aan de eisen.

Conclusie
In onderhavig project was de luchtdichtheid van de onderconstructie en de aangetroffen bouwkundige detailleringen van de luifels onvoldoende gerealiseerd. Hierdoor kon via de naad tussen de luifels en het dak van de woningen en via de naden van de staalplaat een luchtdrukopbouw onder de dakbedekkingsconstructie plaatsvinden. Tevens bleek dat de verkleving van de isolatie met PU-lijm op de stalen ondergrond van de luifels onvoldoende was. De extreme weersomstandigheden, zoals die zich op 27 oktober 2002 voordeden, hebben uiteindelijk geleid tot een overdruksituatie onder de dak-bedekking (opbollen), waardoor de ballastlaag verplaatst kon worden en samen met een gedeelte van de dakbedekking van het dak kon waaien.
Advies

Een dakbedekkingsbedrijf zal dakbedekkingsconstructies in alle gevallen conform de eisen plaatsvast aan moeten brengen. Om deze prestatie bij geballaste systemen te kunnen leveren is het noodzakelijk dat onderconstructies en bouwkundige detailleringen voldoende luchtdicht zijn. Risico’s bij geprefabriceerde bouwmethoden, zoals naden bij de ontmoeting van verschillende onderconstructies, dienen gemeld te worden bij de opdrachtgever. Indien uw opdrachtgever onvoldoende medewerking verleent om voor het dakbedekkingsbedrijf een voldoende luchtdichte onderconstructie en detaillering te rea-liseren, adviseert VEBIDAK u om deze opdrachtgever schriftelijk aansprakelijk te stellen voor eventuele schade voortvloeiend uit deze gebreken.