Gebruiksdaken maken is teamwork!

Een gebruiksdak onderscheidt zich van een gewoon dak doordat meerdere vakdisciplines bij elkaar komen. Tijdig samenwerken is dus essentieel voor een goed eindresultaat.

Geraadpleegde bronnen:

SBR-rapport 281.P.97 ‘Daken in't groen',

Concept BRL ‘Dak- en gevelbegroenings-specialist'

Wanneer in het verleden over een gebruiksdak werd gesproken, betrof dit meestal een dak met een afwerking van tegels of vlonders. Door de geringe hoeveelheid beschikbare bouwgrond en de hoge grondprijzen, zien we de laatste jaren dat aan het dak ook andere gebruiksfuncties worden toebedeeld, zoals het parkeerdek of daktuin.

Het economische belang van een duurzame waterdichte dakbedekkingsconstructie stijgt naarmate de complexiteit en de kosten van het hierop aan te brengen gebruiksdak stijgen. Immers de kosten van herstel zijn navenant.

Wanneer bijvoorbeeld onder een daktuin een lekkage optreedt, zijn de herstelkosten vaak vele malen hoger dan bij een gewoon dak of een eenvoudig gebruiksdak, zoals een dakterras. Een reden om juist vooraf in het ontwerp, maar natuurlijk ook tijdens de uitvoering, veel aandacht te besteden aan mogelijke knelpunten. Ook contractuele relaties zijn essentieel.

Ontwerp en uitvoering

Bij daktuinen wordt op het dakbedekkingssysteem een beplanting aangebracht van sedum, kruiden, gras of zelfs een complete tuin met struiken en bomen. Een weinig risicovolle dakbedekkingsconstructie is een volledig gekleefde tweelaage (bitumen) dakbedekking, met een wortelwerende toplaag, aangebracht op een dichte ondergrond, zoals beton of een isolatie van cellulair glas. Ook een gecompartineerde losliggende geprefabriceerde EPDM op een eerste laag van een volledig gekleefde bitumen dakbedekking kan een keuze zijn. Bij geïsoleerde dakbedekkingsconstructies onder daktuinen kan, naast eentraditioneel warmdak, ook worden gekozen voor het omgekeerde dak (XPS-isolatie op de waterdichte laag). Hierbij dient in ieder geval rekening te worden gehouden met de bouwfysische aspecten, met name het voorkomen van waterplaten door inwendige condensatie, waardoor de isolatiewaarde terug loopt.

Wanneer er sprake is van een parkeerdek op een dakbedekkingssysteem of constructie, kan onderscheid worden gemaakt tussen demontabele en niet-demontabele systemen. Bij een lekkage onder een demontabel systeem, bijvoorbeeld grootformaat tegels op speciale tegeldragers, zijn de herstelkosten nog te overzien mits ook hier een gekleefddakbedekkingssysteem op een dichte ondergrond is aangebracht. Indien een niet-demontabel systeem is toegepast, bijvoorbeeld gietasfalt, dan lopen de herstelkosten bij een even-tuele lekkage snel hoog op. Dus ook hier is het voorkomen van lekkages een eerste vereiste. Indien sprake is van een geïsoleerd parkeerdak, is de drukvastheid van de isolatie een aandachtspunt. Afhankelijk van de toepassing van het parkeerdek, een gebruik door een enkele personenauto, een intensief bereden dek door personenauto's of een dek dat ook door vrachtauto's wordt bereden, moet de juiste drukvastheid worden toegepast.

Bij beide daktypen is het wezenlijk belangrijk dat de ontwerprichtlijnen worden gevolgd. Niet alleen voor wat betreft de dakbedekking en de even-tueel onderliggende isolatie, maar met name ook de specifieke voorschriften voor de gebruiksdaken moeten worden gevolgd. Bijvoorbeeld de vegetatievrije zones bij opstanden en details en de details bij de aansluiting van de grootformaat tegels bij opgaand werk. Kortom: een goed ontwerp is onontbeerlijk! Tijdig overleg tussen de ontwerpende en de uitvoerende partij is dus geboden.

Contractuele relaties

Wanneer de ontwerprichtlijnen zijn gevolgd en de dakbedekking waterdicht is aangebracht, komt veelal een tweede partij in zicht. Dit kan de onderaannemer zijn die de tegels legt of de dakbegroener die de daktuin aanlegt. Bij de uitvoering van de gebruiksfunctie door een onderaannemer van het dakbedekkingsbedrijf, blijft het dakbedekkingsbedrijf aansprakelijk voor eventuele lekkages. Zo mogelijk kan hij eventuele schades verhalen op zijn onderaannemer. Echter, wanneer het aanbrengen van de gebruiksfunctie niet binnen de opdracht van het dakbedekkingsbedrijf valt, kan hij ook niet garant staan voor een waterdicht functioneren van de dakbedekking ná zijn vertrek, als derden nog werkzaamheden moeten uitvoeren op het dak.

In de concept BRL ‘Dak- en gevelbegroeningsspecialist' (vergelijkbaar met de BRL 4702 ‘Proces Dakdekken' voor dakbedekkingsbedrijf) is duidelijkheid inzake de verantwoordelijkheid van de waterdichtheid, de volgende tekst opgenomen waaraan de gecertificeerde dak- en gevel-begroeningsspecialist moet voldoen (deze tekst kan natuurlijk ook voor andere gebruiksfuncties worden toegepast): Het dak waarop de daktuin wordt aangebracht dient vooraf, na gereedkomen van de werkzaamheden van het dakbedekkingsbedrijf te worden gecontroleerd op waterdichtheid door de directie van de dak- en gevelbegroeningsspecialist, opdrachtgever en dakdekker. Indien mogelijk dient het dak onder water te worden gezet om te testen of de dakbedekking waterdicht is. Tevens wordt beoordeeld of de dak-bedekking aansluit bij het aan te leggen daktuinsysteem. Er wordt een rapportage opgesteld van de controle en de partijen die aanwezig waren.

Advies

Om discussies achteraf te voorkomen adviseert Vebidak bij het ontwerp en de uitvoering van gebruiksdaken het complete pakket, dakbedekkingsconstructie én gebruiksfunctie, bij één partij onder te brengen. Mocht de gebruiksfunctie toch door een andere partij worden ingevuld, buiten uw contract met de opdrachtgever om, dan is het zeer belangrijk een goede overdracht te laten plaatsvinden op het moment dat u uw dak oplevert. In deze overdracht moet worden geregeld wie, wanneer, waarvoor verantwoordelijk is voor wat betreft de waterdichtheid van het dak.

Conclusie

In alle gevallen,of u nu het gehele dak in samenwerking met uw onderaannemer maakt, of wanneer u als dakbedekkingsbedrijf met derden de klus moet klaren, is teamwork essentieel!