Ben van Berkel
De architect Ben van Berkel en zijn partner kunsthistorica Caroline Bos (1959, kunstgeschiedenis Birkbeck College in Londen) zijn verantwoordelijk voor prikkelende gebouwen die opvallen door een esthetische schoonheid. Ben van Berkel en Caroline Bos schreven ook verschillende boeken.
Ben van Berkel, de ontwerper van de Erasmusbrug in Rotterdam, lijkt vaak een loopje te nemen met de wetten van de zwaartekracht. De gebouwen van Van Berkel staan bekend om het aparte materiaalgebruik en de asymmetrische vormen, die vaak met behulp van de computer tot stand komen. De techniek maakt het mogelijk om de grenzen van de architectuur te vergroten. Het werk van Van Berkel is daarmee verwant aan dat van de architecten Rem Koolhaas en Zaha Hadid.
Ben van Berkel studeerde aan de Rietveld Academie in Amsterdam. Daarna vertrok hij naar Londen om aan de Architectural Association te studeren. In Londen schreef hij met Caroline Bos het boek getiteld 'Delinquent Visionaries'. Daarin vragen ze ondermeer aandacht voor het ingewikkelde terrein waarop de architect zich tegenwoordig bevindt en waarbij hij rekening moet houden met allerlei politieke, fysieke, sociale en culturele omstandigheden. Zo zoekt hij naar nieuwe structuren, ontworpen met nieuwe media en uitgevoerd in moderne materialen. In 1987 studeerde hij cum laude af.
Van Berkel en Bos Architectuurbureau
Na korte tijd voor de bekende architecten Zaha Hadid en Santiago Calatrava te hebben gewerkt richtte architect Ben van Berkel samen met kunsthistoricus Caroline Bos in 1988 Van Berkel en Bos Architectenbureau op. Het bureau realiseerde een aantal opmerkelijke projecten in Amersfoort.
1989 - 1994 schakelstation REMU Amsersfoort
1990 - 1992 bedrijfspand Karbouw en Schipper Bosch, Basicweg 7 Amersfoort
1989 - 1996 Erasmusbrug Rotterdam
Grote bekendheid kreeg het bureau echter door het ontwerp voor de Erasmusbrug. De 808 meter lange brug heeft een 139 meter hoge geknikte asymmetrische stalen pylon. Door deze vorm kreeg de brug bijnamen als Zwaan en Harp. Het 284 meter lange brugdek hangt aan 32 tuien. 8 tuien zorgen aan de zuidzijde voor evenwicht. Tussen de Kop van Zuid en de pyloon is er een 89 meter lange basculebrug voor schepen die niet onder de hangbrug door kunnen.
De brug tussen het centrum en de Kop van Zuid die sinds de opening in 1996 is uitgegroeid tot een van de beeldmerken van de stad. Er waren wat haperingen in het begin, gedoe met trillende tuien en wapperende linten die de brug tijdens noodweer in bedwang moesten houden, maar die kinderziektes zijn inmiddels verholpen.
Midden 2004 kwam de brug in het nieuws omdat ontwerper Ben van Berkel vond dat er einde moet komen aan het 'misbruik' van zijn ontwerp: volgens hem rust er op dit soort ontwerpen ook auteursrecht; als aanbieders foto's of schaalmodelen willen verkopen, moeten zij toestemming vragen aan de auteursrechthebbende en een vergoeding betalen.
In de filosofie van Ben van Berkel geldt architectuur als een cultureel project dat tegelijk een complexe organisatie kent om het uiteindelijke doel te bereiken. Op de vraag hoe je nog iets zinnigs kunt toevoegen aan een razendsnel veranderende wereld proberen Van Berkel en Bos het antwoord te vinden in gebouwen die opvallen door een esthetische schoonheid, die de zintuigen prikkelen en soms een loopje lijken te nemen met de gangbare wetten der zwaartekracht. Dat laatste wordt vooral veroorzaakt door de prominente rol die computer speelt in de ontwerpen van UN Studio: de bouwers van de Erasmusbrug kunnen er nog steeds van meepraten. Niet één lijntje in het ontwerp van de brug was precies recht.
Aan de Erasmusbrug is duidelijk te zien dat Van Berkel bij de Spaanse architect Santiago Calatrava heeft gewerkt.
De noordoever met een parkeergarage, Spido, een restaurant en de Maashal onder en naast de brug is ook ontworpen door UN Studio.
1990 - 1997 Service gebouwen Piet Hein-tunnel Amsterdam
1992 Literatuur: Ben van Berkel architect - Ben van Berkel & Caroline Bos - 010 Publishers -
1993 - 1995 het Möbiushuis in het Gooi
In extreme mate lijkt de computer de hoofdrol te hebben gespeeld in de vormgeving van het Möbiushuis, waar de wiskundige figuur van de Möbiusring, een achtvoudige lus, de vormgeving van de woning bepaalt. Glas en beton wisselen elkaar hier af, plafonds gaan over in vloeren, slingeren zich verder langs muren en wanden om weer als plafond te eindigen. Alles lijkt in één vloeiende beweging ontworpen, wat natuurlijk niet zo is, maar juist die nonchalante, maar tegelijk hoogst elegante indruk van die vloeiende beweging maakt het ontwerp zo bijzonder.
1994 Literatuur: Mobile Forces - Ben van Berkel & Caroline Bos - Ernst und Sohn - 1994
1994 - 2003 Spido, Maashal en Parkeergarage, Willemsplein Rotterdam
1995 - 1999 Museum het Valkhof Nijmegen
1995 - 2000 Afvaloverlaadstation, Schieweg Delft
1995 - 2000 kerk, Nassaulaan 22 Hilversum
1996 De Kolk, Nieuwenzijdse Kolk Amsterdam
Na het minder geslaagde De Kolk in Amsterdam gebruiken ze minder verschillende materialen per project.
1996 - 2000 Stadhuis en Fulcotheater, Overtoom IJsselstein
1996 - 2007 Stationsgebied Arnhem
In Arnhem ontwierp Ben van Berkel een geheel nieuw stationsgebied, een mobiliteitsknooppunt met opvallend vloeiende vormen, glooiende lijnen en wulpse welvingen.
1997 - 2001 NMR-laboratorium, de Uithof Utrecht
1998 Literatuur: Move - Ben van Berkel & Caroline Bos
1998 - UN Studio
UN in de naam staat voor United Network, het bureau als netwerk van verschillende specialisten op het gebied van architectuur, infrastructuur en stedenbouw.
Deze naam spreekt internationaal veel meer tot de verbeelding: waarbij vooral dat UN onmiddellijk associaties oproept met de United Nations, de Verenigde Naties, alsof het werkterrein van deze architecten geen grenzen kent. En inderdaad: UN Studio spreidt zijn vleugels steeds meer uit naar het buitenland, zoals in de Verenigde Staten, Italië, Duitsland en Spanje.
Naast ontwerpen houdt van Berkel zich met vele andere activiteiten bezig. Zo heeft hij onderwezen aan de Columbia University in New York en aan Harvard. Caroline Bos heeft als gastdocent o.a. onderwezen aan de architectuur academie in Arnhem, de universiteit van Wenen, de design academie in Eindhoven en vanaf 2000 onderwijst ze samen met Ben van Berkel aan Princeton University.
2002 Literatuur: UN Studio - UN Fold , Ben van Berkel & Caroline Bos , NAi Publishers
De stationsomgeving van Arnhem, het winnend wedstrijdontwerp voor de Ponte Parodi in Genua, het museum voor Mercedes-Benz in Stuttgart, het laboratorium op de universiteitscampus in Utrecht en het elektriciteitsstation in Insbruck. Het zijn slechts enkele recente projecten van Ben van Berkel en Caroline Bos. UN Studio UN Fold - het nieuwe boek van dit internationaal gerenommeerde architectuurbureau - presenteert hun negen meest recente projecten alsmede zestien nieuwe projectvoorstellen. Hierin worden de architectuur, de theorieën en de concepten van van Berkel en Bos over 'deep planning', 'art and airports' en 'public infrastructure' zichtbaar.
United Architects
UN Studio won recentelijk prijsvragen in de Verenigde Staten en Duitsland. UN Studio werkt sinds 2002 samen met onder meer Greg Lynn en Foreign Architects onder de naam United Architects. United Architects deed mee aan de prijsvraag voor het New Yorkse Ground Zero.
Andere onwerpen zijn: twee bruggen bij Utrecht maar ook in Italië, Berlijn en Oostenrijk is en worden ontwerpen van hem gerealiseerd. Van Berkel ontwierp verder ondermeer het stadhuis van IJsselstein, het Museum Twenthe in Enschede en een winkel/zakencomplex in het centrum van Amsterdam.




